Het begin van alles

In de vakantie was er ook weer tijd voor het lezen van een dikke pil, Het Begin Van Alles van David Graeber en David Wengrow. 

Het is geen roman, maar een wetenschappelijk boek, over het begin van de mensheid en het denken over vroegere mensen en samenlevingen. Veel waarheden die we nu nauwelijks nog ter discussie stellen, blijken eigenlijk helemaal niet zo zeker te zijn als ons misschien geleerd is. Dit boek is een interessante, frisse kijk op wetenschappelijk bewijs en de conclusies die we daaruit kunnen trekken. 

De schrijvers stellen dat het verhaal dat we onszelf nu vertellen over de ontwikkeling en beschaving van de mensheid eigenlijk gestoeld is op los zand en als we open en eerlijk kijken naar archeologisch en historisch bewijs, dat er dan flink wat gaten in te schieten zijn. 

Het gebruikelijke verhaal gaat ongeveer als volgt. In den beginnen leefde de mensheid in kleine familiegroepjes en jaagde en verzamelde hun eten bij elkaar. Toen mensen ontdekten dat ze ook vee konden houden en zaad konden planten, stapten ze vlot over naar landbouw en veeteelt. Daarbij deed privé-bezit ook zijn intrede. Dit leidde aan de ene kant tot een enorme beschavingsexplosie met het ontwikkelen van veel grotere samenlevingen, veel grotere bouwkundige prestaties en als tegenhanger werd de mensheid ingedeeld in de "haves" en de "have-nots". 

Graeber en Wengrow vinden dat wat al te gemakkelijk gedacht en zij toen aan dat de samenlevingen van jagers en verzamelaars veel groter waren en veel meer connecties met andere groepen onderhielden dan eerder gedacht. Daarnaast leefden jagers en verzamelaars lang niet altijd van de hand naar de tand en wisten zij ook grootse, permanente bouwsels te bouwen. Bovendien was de overstap naar landbouw geen snelle. Lang tijd werd er wel landbouw bedreven, maar dat was slechts een van de vele bronnen van voedsel (naast jagen, vissen, verzamelen en verhandelen). 

De samenleving zoals we die nu hebben is niet onvermijdelijk en is ook zeker niet onveranderlijk. In het verleden hebben we gezien dat er andere vormen van samenleven mogelijk zijn, en dat die ook lange tijd zeer succesvol waren. 

Een interessant boek om te lezen met mijn Antropologen achtergrond. En makkelijk geschreven voor de buitenstaander. Zeker een aanrader. En gewoon te halen in mijn eigen bibliotheek.