Varieté

Onlangs was er een film uit de oude doos op TV, Varieté (1925) van Ewald André DuPont en in de hoofdrollen Emil Jannings (Der Blaue Engel, Ohm Krüger), Maly Delschaft en Lya De Putti. In kleinere rollen zien we nog Georg John (Eine Stadt sucht einen Mörder). 

Het is een film gemaakt in de tijd dat expressionisme nog populair was en dat is ook wel in deze film terug te zien. 

Spoilers

Het is een film uit de oude doos en gebaseerd op een nog ouder boek (Der Eid des Stephan Huller van Felix Hollaender), maar dat is allemaal redelijk obscuur. Dus let op. 

De film begint met een man in de gevangenis, met alleen een rugnummer, '28' (Jannings). Hij wordt bij de directeur geroepen. In de tien jaar dat Nr. 28 nu in de gevangenis zit, heeft hij nooit met een woord willen reppen over zijn misdaad, een moord. Maar misschien dat hij dat nu wil doen. Nr. 28 geeft aan dat hij niets te zeggen heeft. Maar dan laat de directeur een kaart zien, deze zijn van de echtgenote en zoon van Nr. 28 en zij vragen om clementie voor de gevangene. Dan vertelt Nr. 28 zijn levensverhaal. 

Ooit was hij Baas Huller en leefde hij met zijn vrouw (Delschaft) en kind een bescheiden maar gelukkig leven als uitbater van een erotisch getinte dansshow, een Varieté - act, samen met andere acts. Dat was nogal een stap achteruit, want ooit hadden hij en zijn vrouw een succesvol trapezenummer. Maar toen viel Baas Huller uit de trapeze en raakte zwaargewond. Zijn vrouw wilde niet dat hij het gevaarlijke trapezewerk nog deden. Deze dansshows brengen ook geld binnen, maar Baas Huller droomt nog altijd van de trapezes. 
Op een dag brengt een vriend (John) van hem een weesmeisje (De Putti) langs. Zij reisde met haar moeder op zijn schip, maar moeder overleed en een schip is geen geschikte plek voor een jong weesmeisje. Een erotische dansshow misschien wel! Baas Huller ziet het wel zitten, maar Frau Huller weet wel wat voor vlees ze in de kuip heeft met zo een soort wicht.

 
De bange vermoedens van Frau Huller komen al snel uit. Baas Huller wordt verliefd op Berthe Marie, laat zijn gezin in de steek en gaat met haar weg naar Berlijn (waar in deze tijd veel entertainment afgenomen werd!). Daar begint hij weer een succesvolle trapeze act. Ze worden zelfs zo succesvol dat zij de aandacht trekken van een internationaal beroemde trapeze artiest Artinelli (Ward). Met zijn drieën beginnen zij een nieuwe act. Baas Huller herleeft zijn gloriedagen en denkt helemaal nooit meer aan zijn vrouw en kind. 
Maar Artinelli versiert (of verkracht, zorgwekkend genoeg laat de film dat in het midden) de jonge Berthe Marie. Als Baas Huller erachter komt dat zijn vriendin, voor wie hij alles opgaf, in de armen ligt van de buitenlandse kunstenaar, wordt hij woest. Hij begint een duel met Artinelli en weet hem te doden. Daarna geeft hij zichzelf onmiddellijk aan bij de politie en belandt zo in de gevangenis. En nu blijkt dat zijn vrouw en kind hem niet zijn vergeten en hem zelfs zijn verraad vergeven. 
De gevangenisdirecteur verbindt hier nog een wijze les aan en het lijkt erop dat Nr. 28 binnenkort vrijgelaten wordt. 

Conclusies

Dit was best een imposante film. Emil Jannings is natuurlijk een solide acteur en Lya De Putti is ook perfect als Femme Fatale, die meerdere mannen in het ongeluk stort. Verder hangen de acteurs veel in de trapezes en de cameraman moet flinke toeren uithalen om dat mooi in beeld te brengen. De doodsverachting van de trapeze artiesten komt mooi over. 

Verder is het verhaal ook meeslepend. Een Man op leeftijd, misschien een beetje verveeld met het voorspelbare leven van een jong gezin, droomt nog altijd van zijn gloriedagen. Hij ziet met een jongere vrouw ook weer een kans om zijn jeugd te herbeleven en geeft daarvoor alles op. Maar als snel stort zijn droom in. Zijn nieuwe meisjes is niet zo trouw als zijn vrouw, en het eindigt in tranen. 

Verder gaf deze film ook wel een mooi beeld van Duitsland in de jaren '20. De Eerste Wereldoorlog  is net voorbij en er is veel armoede (Frau Huller loopt kleding die maar net beter is dan vodden), overal zijn wezen zonder familie om op terug te vallen en veel mensen verdienen hun geld met seksshows en ander laaggewaardeerd entertainmentwerk. En Berlijn is het kloppend hart van het decadente leven. 

Vooral eens kijken, als je geinteresseerd bent in Duitse Film uit de oude doos. 

High Treason

Het was weer tijd voor een slechte film via Jitsi. High Treason (1929) van Maurice Elvey en met Benita Hume, Humbertson Wright en Jameson Thomas. Deze film werd gemaakt toen geluid in films net populair werd, en kent een beetje een vreemde combinatie van overacteren en opzettelijk toegevoegd geluid. 

Verder is deze film gemaakt binnen 11 jaar na het einde van WOI en hing de dreiging van WOII al duidelijk in de lucht. Dat is ook duidelijk te merken aan het verhaal, het is een duidelijke anti-oorlogsfilm. 

Spoilers

De film opent met wat uitleg over de wereld. Het jaar is 1940 en de landen zoals we de kennen bestaan niet meer, maar de wereld is uiteengevallen in twee machtsblokken. Aan de ene kant de Verenigde Staten van Europa, bestaand uit Europa en hun (toen nog) koloniën in het Midden Oosten, Azië, Autralië en Afrika en Canada. Aan de andere kant staat het Keizerrijk van Amerika, bestaand uit de Verenigde Staten van Amerika en Zuid-Amerika. 

De relaties tussen beide machtsblokken zijn gespannen en komen tot uitbarsting wanneer bij een grenscontrole een dranksmokkelaar wordt neergeschoten en aan beide zijden van de grens gewonden vallen onder het douane-personeel. 

De spanningen tussen beide staten lopen hoog op, maar de Vredesliga, een soort lobbyclub van burgers die alleen maar vrede willen, roept op tot kalmte. Het incident lijkt met een sisser af te lopen. Maar een schimmige organisatie van wapenproducenten wil juist wel oorlog. Zij grijpen dit als hun kans om de spanningen nog verder op te laten lopen. Ze plegen een aanslag op de onderzeese treinverbinding tussen Frankrijk en Engeland, waarbij veel mensen omkomen. 

De President van Europa Stephen Deane (Gill) roept op tot mobilisatie tegen het Keizerrijk van Amerika en een oorlog lijkt nu ineens onafwendbaar. Dr. Seymour (Wright), voorzitter van de Vredesliga mobiliseert de leden van de Vredesliga om te demonstreren voor vrede. Zijn dochter Evelyn (Hume) probeert haar vriendje Michael Deane (familie van de President, het blijft wat onduidelijk? (Thomas)), een commandant in het Europese leger, te overtuigen geen gehoor te geven aan de oproep van zijn President. Maar dat kan niet, dat zou verraad zijn. Hun relatie loopt hierdoor op de klippen. 

De schimmige wapenhandelaren plegen nu een aanslag op de Vredesliga, in de hoop deze organisatie uit te kunnen schakelen. Dr. Seymour overleeft dat. Hij vraagt zijn dochter nog eenmaal te proberen de gedachten van Michael te veranderen, terwijl hijzelf nog eenmaal met de President gaat praten, die die avond in een televisie uitzending de oorlog zal aankondigen. 

Evelyn weet de voorbereidingen van het leger te vertragen. Maar Dr. Seymour heeft geen succes bij de President. Uiteindelijk ziet Dr. Seymour zichzelf genoodzaakt om de President neer te schieten. De oorlog is afgewend. Maar Dr. Seymour is een verrader.  

Conclusies

Dit is een erg slechte film. Kijk dit alleen wanneer je heel erg geïnteresseerd bent in Britse films uit de jaren '20 van de 20e eeuw. 

Het acteerwerk van de hoofdpersonen was zeer matig en houterig. Voor een oude film, die bedoeld was als stomme film kan ik een hoop vergeven. Maar veel van de bijfiguren in de film acteerden een stuk beter. Verder was het verhaal ook zeer naïef en matig. De oorzaken voor een wereldwijde oorlog werden heel sterk toegeschreven aan de persoonlijkheden en overtuigingen van individuen. En een wereldwijde oorlog kan dan ook afgewend worden door de mening van 3 á 4 personen te veranderen. Er was totaal geen oog voor de complexe historische, politieke en economische spanningen die leiden tot een oorlog. Met de dood van President Deane is geen enkel probleem opgelost. 

Een enorm pluspunt is wel de futuristische sfeer. We kijken in deze film naar hoe de makers uit 1929 dachten dat de wereld er in 1940 uit zou zijn. En dat is toch wel heel bijzonder gedaan. 

Zo zijn landen uiteengevallen in machtsblokken, met een Verenigd Europa, onder leiding van Londen aan de ene kant. Concrete ideeën over een Verenigd Europa werden al wel geopperd in de nasleep van WOI en de gruwelijke destructie die dat veroorzaakte. Maar echt concreet werd het pas na WOII met de oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (dank u, Vroeger of Later).  

Verder was in 1940 een kanaaltunnel ook een feit. Serieuze plannen voor de Kanaal Tunnel bestaan al sinds de vroeg 19e eeuw en in de 1880's zijn er al serieuze proefboringen gedaan. En aan het begin van de 20e eeuw werden steeds serieuzere voorstellen gedaan. Maar pas in 1994 werd de tunnel echt operationeel. 

En tot slot gebruikte iedereen computerschermen om met elkaar te communiceren. In ieder bureau was een beeldscherm verwerkt, waarmee je kan videobellen met wie je maar wil. Onderzoek naar beeldschermen begon ook al in de 19e eeuw. Maar in de jaren '20 waren beeldschermen nog meer een grappig wetenschappelijk fenomeen, dan iets waar iedere persoon over zou kunnen beschikken, om een gesprekje met een vriend of collega te kunnen voeren. 

Vrouw in de Maan

Het was weer tijd voor een film uit de oude doos, Frau im Mond (1929) dit keer. Deze film is geregisseerd door Fritz Lang (Metropolis, M: Eine Stadt sucht einen Mörder), die wel meer baanbrekende films heeft gemaakt. In de hoofdrollen zagen we Willy Fritsch, Gerda Maurus, Klaus Pohl (M: Eine Stadt sucht einen Mörder), Frits Rasp (Metropolis), Gustav von Wangenheim (Nosferatu) en Gustl Gstettenbauer. 

Frau im Mond of Vrouw in de Maan gaat over een ruimtereis. En hoewel dit waarschijnlijk niet de eerste film is over ruimtereizen en het bezoeken van andere hemellichamen, is het wel een lange film, die weer een hoop clichés voor het eerst vormgeeft. 

Spoilers

De film begint met een bezoekje van Helius (Fritsch) aan een oude bekende, de verarmde wetenschapper Mannfeldt (Pohl). Deze heeft de theorie dat de maan vol is met goud. Zijn collega - professoren lachten hem uit om zijn theorie, maar Helius gelooft hem. Hij wil met de kennis van Mannfeldt een missie naar de maan ontwikkelen. 

Maar Helius heeft ook nog persoonlijke problemen. Hij werkt nauw samen met Hans Windegger (Wangeheim) en Friede Velten (Maurus). Deze twee zijn verliefd en kondigen hun verloving aan. Maar Helius is ook verliefd op Friede. Hij wil echter niet tussen de geliefden komen en lijdt in stilte. 

De problemen van Helius zijn nog niet voorbij. Ook een kapitalistisch consortium heeft gehoord van de theoriën van Mannfeldt en in tegenstelling tot de professoren zien zij wel het potentieel van een missie naar de maan. Zij overvallen Helius en stelen het wetenschappelijke werk van Mannfeldt en beroven zijn huis en stelen daar ook allerlei materiaal.

De man die zich Walter Turner noemt (Rasp) legt Helius een ulitmatum voor. Hij betrekt het consortium bij de missie naar de maan, of hij krijgt zijn spullen niet terug. 

Na een hoop gedoe is de grote dag eindelijk daar. De Raket naar de Maan is klaar en de dappere astronauten maken zich klaar voor een eerste missie. Aan boord zijn Helius, Hans, Friede, de man die zich Walter Turner noemt en Professor Mannfeldt met zijn muis. Na de (wetenschappelijk zeer deugdelijke) raketlancering wordt ook een kleine schipbreukeling gevonden, buurjongen Gustav (Gstettenbaur). 

De missie naar de maan is een succes. Aan de andere kant van de maan landt de raket en vindt daar een atmosfeer die geschikt is voor mensen. Even later wordt er ook goud gevonden, waarmee de theorie van Mannfeldt ook bevestigd wordt. Maar de problemen van de aarde worden meegenomen naar de maan. De man die zich Walter Turner noemt doodt Mannfeldt om het goud. En later probeert hij het ruimteschip te kapen. De kaping mislukt en de man die zich Walter Turner noemt sterft, maar hij heeft wel de zuurstofvoorraad van het schip ernstig beschadigd. Niet iedereen zal de tocht naar de aarde terug kunnen maken... 

Tijdens al deze ontwikkelingen blijkt Hans best wel een lafaard te zijn en de doortastende Friede knapt daar op af, zeker wanneer ze haar ruggegraatloze verloofde kan vergelijken met man van stavast Helius. Als snel wordt de driehoeksverhouding steeds complexer. 

Wanneer dan gekozen moet worden wie er zal achterblijven op de maan, om de anderen een kans te geven terug te keren naar de aarde, worden er strootjes getrokken. Hans moet achterblijven. En het ziet er goed uit voor Helius, hij is meteen een liefdesrivaal kwijt. Maar hij is integer. Hij geeft Hans en Friede een slaapdrank en besluit zelf om achter te blijven op de maan om zijn beste vriend en het object van zijn affectie een kans op leven te geven. 

Maar Friede is niet voor één gat te vangen. Zij drinkt de slaapdrank niet en voegt zich bij Helius op de maan, om daar te sterven. 

Conclusie

Alweer een briljante film van Fritz Lang, die nog gratis te zien is op Youtube ook!

Dit keer neemt Fritz Lang ruimtereizen onder de loep. En ondanks dat de eerste ruimtereis met mensen pas 32 jaar later, in 1961, zou plaatsvinden, was Fritz Lang met deze film zijn tijd al ver vooruit. Zo is de raket die gebruikt wordt om de maan te bereiken een drietrapsraket en wordt er veel aandacht besteedt aan de gewichtloosheid in de ruimte. 

Verder is het verhaal ook interessant met wetenschappers die leven voor hun onderzoek en hun ideeën. Mannfeldt wordt uitgelachen door zijn collega's en leeft in diepe armoede, maar hij houdt wel vast aan zijn ideeën over goud op de maan. En Helius gelooft ook in zijn eigen wetenschap en is bereid om daar zijn eigen leven, dat van zijn vrienden en dat van zijn geliefde voor te riskeren, zoveel vertrouwen heeft hij in zijn eigen onderzoek. Aan de andere kant zien we de kille kapitalisten die niet terugdeinzen voor bedrog, geweld en moord om hun financiële belangen veilig te stellen, waarmee ze het ware potentieel van een ontdekking als ruimtereizen en ontdekking van de maan teniet doen.

 

De rol van Friede is ook interessant. Zij wordt geïntroduceerd als verloofde van Hans, maar zij heeft ook een rol bij het ontwikkelen van de raket naar de maan. En tijdens de missie is zij ook actief. Zij is geen mooi vrouwtje dat alleen maar gered moet worden een een prijs is voor de dapperste man. Zij heeft duidelijk een eigen agenda. Dat maakt de film verfrissend. 

The Sheik met Rudolph Valentino

Een paar jaar geleden las ik het boek waar alle boeket-reeks romans mee gestart zijn, The Sheik van E. M. Hull. En het was vreselijk, een gruwelijke combinatie van ontvoering, geweld en racisme, dat gebracht werd als de romantische wensdroom van iedere vrouw. Maar het was in zijn tijd (1919) waanzinnig populair, zozeer zelfs dat het werd verfilmd als The Sheik (1921), slechts twee jaar later (99 jaar geleden mensen). Wat dat betreft zijn er veel paralellen met de Fifty Shades trilogie (ook gevaarlijke bagger). 

The Sheik

The Sheik is van George Melford en de iconische hoofdrollen worden vervuld door de te jong overleden Rudolph Valentino en Agnes Ayres. In een kleinere rol zien we ook nog Adolphe Menjou (Paths of Glory). Verder worden veel van de "Arabieren" met sprekende rollen gespeeld door blanke mannen met veel make-up. 

Spoilers

Het verhaal volgt redelijk trouw het verhaal van het boek. Alleen is het seksuele geweld en fysieke geweld er grotendeels uitgehaald, dat had op het scherm toch niet zo lekker gewerkt. 

Diana de Mayo (Ayres) verblijft met haar broer Aubrey (Butler) in Biskra, Algerije. Daar veroorzaakt zij het ene schandaal na het andere, omdat zij zich zo onvrouwelijk gedraagt. Ze wijst huwelijksaanzoeken af en ze wil zonder mannelijke begeleiding door de woestijn van Algerije van Biskra naar Oran trekken. Dat doen nette meisjes niet. 

Wanneer zij de avond voor haar vertrek naar het Casino gaat, wordt haar de toegang ontzegt. Een Sheik van een van de woestijnstammen heeft het hele Casino gehuurd en blanken zijn niet welkom. Een nieuwsgierige Diana vraagt een danseres om haar kostuum en gaat toch het Casino binnen. Daar ziet zij dat de oude Arabieren allemaal gokken om de aanwezige dames. Zo worden de bruiden over de mannen verdeeld. Ook Diana wordt aangezien voor een Arabische bruid en zij wordt het podium opgetrokken. Maar dan ontdekt men dat zij een blanke vrouw is. Sheik Ahmed Ben Hassan (Valentino) is geïntrigeerd door deze brutale meid, maar hij stuurt haar weg. Een andere man, Mustapha Ali (Brinley), herkent haar als de vrouw die hij de volgende dag door de woestijn moet begeleiden. 

Later die avond breekt de Sheik in in het appartement van Diana. Hij snuffelt wat rond en maakt haar wapens onklaar. Diana wordt wakker, maar dan is de Sheik alweer in de straten van Biskra. Diana vertrekt volgens plan, onder begeleiding van haar gids Mustapha Ali. Zodra zij afscheid heeft genomen van haar broer en alle andere blanke mensen uit het zicht zijn, slaat Sheik Ahmed ben Hassan toe. Hij ontvoert Diana en neemt haar mee naar zijn tenten. 

De Sheik en zijn slachtoffer
(Let op zijn zwarte handen!)

En eenmaal in de tenten begint de horror pas goed voor Diana. De Sheik geeft haar allerlei opdrachten en verwacht dat zij die uitvoert. Onder andere over het soort kleding dat ze moet dragen. Verder verwacht hij dat ze nu als man en vrouw kunnen samenleven. De eindeloze verkrachtingen uit het boek zijn uit de film gelaten, maar er zijn toch wat hints dat de Sheik zich opdringt en dat Diana zich niet altijd kan verzetten. 

Diana onderneemt ontsnappingspogingen, maar in de woestenij van Algerije leidt dat iedere keer tot niets. De Sheik haalt haar terug en laat haar weten dat zij hem zal leren liefhebben. Uiteindelijk komt een vriend van de Sheik op bezoek, Raoul St. Hubert (Menjou). Diana heeft een nieuwe inzinking als zij zich realiseert dat een westerse blanke man haar nu zal zien in deze staat van onderwerping aan een Arabier. 

Raoul St. Hubert is een van de weinigen die de Sheik kan tegenspreken en hij geeft zijn oude vriend een ferme toespraak. Hij kan een blanke, voorname vrouw als Diana niet zo behandelen als hij nu doet. Daar zal zij aan onderdoor gaan. De Sheik ziet in dat hij verkeerd bezig is geweest en wil Diana wat meer vrijheid geven. Daar maakt zij onmiddellijk gebruik van, door weer te ontsnappen aan de aandacht van Gaston (Littlefield), de Franse bediende van de Sheik. En zo komt ze in het vizier van Sheik Omair (Long). 

Deze Sheik Omair neemt Diana gevangen en een dappere Sheik Ahmed gaat haar bevrijden. Na een lange strijd wordt Diana bevrijd, maar raakt Sheik Ahmed gewond. Zijn vriend Raoul St. Hubert probeert hem te genezen. En Diana realiseert zich hoeveel zij van haar Sheik houdt. Als Raoul dan nog onthult dat de Sheik eigenlijk helemaal geen Arabier is, maar het kind van een Engelsman en zijn Spaanse vrouw, staat niets hun liefde nog in de weg. 

Conclusie

Deze film is wat minder eng en racistisch dan het boek, maar het scheelt niet veel. De mishandeling en verkrachting van Diana is wel uit de film gehaald, dat kon daar natuurlijk niet. Desondanks wordt er ingebroken bij Diana, wordt zij ontvoerd, haar spullen afgepakt en wordt zij bedreigd. 

Voor de volledigheid haal ik hem maar weer van stal, hieronder de 10 signalen van gewelddadig relatie, bij 3 verbreek je de relatie, tussen de 3 en de 5 ga je rennen en bij meer dan 5 stop je niet om nog je spullen te pakken. 

1. Jaloezie - Niet echt. 
2. Bezitterigheid - Check, zoals verschillende keren in de film gezegd wordt, als een Arabier een mooie vrouw ziet, neemt hij haar. 
3. Controlerend gedrag - Check, de Sheik ontvoert Diane en houdt haar gevangen in zijn kampement, middenin de woestijn. Zij kan niet weg. En zelfs in dat kampement houden zijn bedienden en mannen haar in de gaten.
4. Schelden - Niet echt.
5. Kleineren - Niet echt.
6. Bedreigen - Met (seksueel) geweld.
7. Isoleren - Check, Diane kan niet vertrekken uit de woestijn.
8. Stemmingswisselingen en wisselend gedrag - Niet echt.
9. Schuld geven aan anderen - Niet echt.
10. Beslissingen nemen voor anderen - Check, De Sheik bepaalt wat Diane draagt, doet, eet, of verder maar kan doen.

Deze Sheik vertoont 5 van de 10 kenmerken. Rennen en laat je spullen maar liggen Diana! Hiermee is hij wel wat minder eng dan de Sheik uit het boek (5 tegen 8,5), maar nog steeds eng genoeg. Ondanks dat hij een lief gezichtje heeft. 

Verder droeg het overdreven acteerwerk van de era van de stomme films ook niet bij aan de romantische toon. Iedere keer wanneer Rudolph Valentino grote ogen opzet om zijn interesse in Diana te laten blijken, kreeg ik de kriebels. Hij zag er eerder uit als een enge stalker. 

Daarbij komt dat de film nog steeds erg racistisch is. Blanke Europeanen en Arabieren zijn duidelijk hele verschillende mensen en het is wel duidelijk wie er hoger in rang staat dan de ander. Verder is er ook weer voorgekozen om de belangrijkste "Arabische" rollen te laten vertolken door mannen die kunnen doorgaan voor blank. Kijk bijvoorbeeld ook eens naar de armen van de Sheik in beide fotos, die zijn duidelijk veel zwarter dan zijn gezicht. En tot slot kan Diana pas echt toegeven aan haar liefde voor de Sheik, wanneer blijkt dat hij eigenlijk blank is. 

Het enige pluspunt aan deze film was de prachtige muziek. Deze ondersteunt echt het verhaal en de scenes.   

Metropolis

Onlangs keek ik met vrienden (via JitSi) weer een film uit de zeer oude doos, Metropolis (1927) van Fritz Lang (M - Eine Stadt sucht einen Mörder). De film Metropolis heeft een lange en vreemde geschiedenis. Ooit gemaakt door echtpaar Fritz Lang en Thea von Harbou, werd deze film later door verschillende uitgevers in stukken geknipt voor verschillende shows. Lange tijd leden vele delen van de film verloren te zijn, maar in 2010 werd een complete versie gevonden in een Bibliotheek van Buenos Aires in Argentinië. Sindsdien is de oorspronkelijke visie van Lang en Von Harbou weer te zien. 

Ook deze film is weer een pareltje van de Duitse Expressionistische Cinema, net als Das Cabinet Des Dr. Caligari, Nosferatu en M - Eine Stadt sucht einen Mörder. 

Spoilers

Ondanks dat deze film dus alweer 93 jaar oud is, had ik hem nog nooit helemaal gezien (wel eens wat losse stukjes her en der). Een spoilerwaarschuwing is op zijn plaats. 

Het verhaal opent met de stad Metropolis, waar de rijken bovengronds leven in de mooiste huizen en wolkenkrabbers, terwijl de arbeiders in armoede leven in ondergrondse woonruimten. De stad wordt geleid door Joh Fredersen (Abel). Zijn zoon Freder Fredersen (Fröhlich) spendeert zijn dagen op moderne sportvelden en in mooie tuinen, omringd door mooie vrouwen, in decadente kostuums. 

Maar dan ziet Freder op een dag de vrouw Maria (Helm) met een hoop kinderen van arbeiders. Zij kwamen naar de bovenstad, om te zien hoe hun "broeders" leven. Freder wil haar weer zien en gaat haar zoeken in de ondergrondse woon- en werkplaatsen van de arbeiders. 

In de ondergrondse werkplaats ziet Freder hoe de arbeiders worden uitgebuit en gedwongen worden te werken in het tempo van onmenselijke machines. Hij krijgt een visioen waarbij hij denkt dat de machines als een Moloch de arbeiders verorberen. Wanneer hij bijkomt, rent hij naar zijn vader, Joh Fredersen om te vertellen over de uitbuiting en gevaren voor mede-mensen. Freder neemt daarna de plek in van een arbeider en hoort over Maria, die een boodschap van hoop heeft voor de arbeiders. 

Joh Fredersen ontdekt dat sommige arbeiders een rebellie voorbereiden, beschreven in gevonden documenten. Hij neemt deze mee naar Rotwang (Klein - Rogge), een waanzinnige geleerde, die belangrijk is geweest voor het ontwerp van Metropolis. Joh en Rotwang waren vroeger verliefd op dezelfde vrouw, Hel. Zij koos Joh, maar stierf toen Freder geboren werd. Rotwang wil haar laten herrijzen als een robot - vrouw. De (iconische) robot is al gebouwd, nu moet Rotwang alleen nog op zoek naar een vrouw die haar gelaat kan geven aan de robot. Joh Fredersen en Rotwang volgen de aanwijzingen naar de catacomben onder de stad. Daar zijn zij, gelijktijdig met Freder, getuige van een soort sprituele mis die wordt opgedragen door Maria. 

Maria schetst een toekomst waarin de arbeiders en de meesters van Metropolis samen kunnen komen en in vrede samen kunnen leven en kunnen delen in de welvaart. Hiervoor gebruikt zij een wat aangepaste vertelling van de Toren van Babel. Maar dan moet er wel een tussenpersoon komen, het hart, die hoofd en handen met elkaar kan verbinden. Freder denkt dat hij die tussenpersoon kan zijn. Hij legt contact met Maria en er springt duidelijk een vonk over tussen die twee. 

Maar Freder vertrekt weer, en Rotwang kidnapt Maria. Maria wordt gebruikt om haar gelijkenis te geven aan de Robot (Met special effects uit de jaren '20). Joh Fredersen denkt dat Robot - Maria de boodschap van de echte Maria zal perverteren en dat zo de rebellie onder de arbeiders zal verdampen. Maar Rotwang heeft juist de Robot opdracht gegeven om Joh en Freder te doden, zodat Rotwang de leiding over Metropolis over kan nemen. 

Freder ziet zijn vader met Robot - Maria, maar denkende dat zij de echte Maria is, krijgt hij een soort emotioneel toeval, waarin hij ook visioenen krijgt. Robot - Maria doet de ronde in de clubs van de zonen van de leiders van de stad en geeft daar zeer zorgwekkende stripteases ten beste. De mannen worden wild! Ondertussen lijkt een zieke Freder dit ook te zien en heeft hij gelijktijdig visioenen van de Zeven Hoofdzonden en de Dood die zullen neerdalen op Metropolis. 

Robot - Maria vervoegt zich ook weer bij de arbeiders en zweept hen op tot een gewelddadige revolutie, waarbij ze vernielingen aanrichten onder de machines. Maar de machines zorgen ook dat de stad en de onderaardse leefruimten leefbaar bleven. De vernielingen leiden tot overstromingen en tot gevaar voor de kinderen van de arbeiders. Maar de echte Maria en Freder weten de kinderen uiteindelijk te redden. 

Uiteindelijk komt iedereen weer samen in de bovenstad. De Robot - Maria wordt op een brandstapel gegooid, en de echte Maria weet met Freder de arbeiders en Fredersen samen te brengen.  

Conclusies

Whew wat een film! De film is erg overdonderend, ook na 93 jaar nog. En de briljante muziek erbij geeft een hoop extra schwung aan soms wat gestileerde scenes. De acteurs zijn niet allemaal even goed. Abel is geloofwaardig als Frederson, die zich alleen maar laat leiden door plannen en cijfers en de relaties met zijn medemensen uit het oog verliest. En Helm is ook overtuigend in haar dubbelrol als Maria en Robot. Ook Klein - Rogge en Rasp (in een bijrol) waren erg goed, maar Fröhlich was bijvoorbeeld erg over de top. 

Verder zitten er ook veel verschillende boodschappen in deze film. Op het eerste gezicht is het een film over de excessen van kapitalisme. Alleen een kleine elite kan genieten van de rijkdom, gemaakt door de arbeid van anderen. Maar ook zij zijn niet veilig, zo wordt Josephat (Loos, ook in M) ontslagen. Hij is daarvan zo van zijn stuk, dat hij zelfmoord wil plegen. Hij weet dat er nu alleen nog een leven van armoede en uitbuiting tegemoet kan zijn. En Maria weet de onderklasse te verenigen in een soort vakbond, zodat zij hun eisen voor eerlijke compensatie kracht bij kunnen zetten. 

Maar er zit ook een hele psychologische laag onder. Het is Freder, zoon van de leider, die inziet dat de hele relatie tussen Hoofd (zijn vader) en Handen (de arbeiders) misloopt. Hij wil daar wat aan doen. Hierbij zet Freder zich duidelijk af tegen de plannen die zijn vader voor hem had. Het was de bedoeling dat het levenswerk van Joh Fredersen doorgezet zou worden op dezelfde voet door zijn zoon, Freder Fredersen. Freder verlaat zijn vader en zijn rijkeluis leventje en gaat leven onder de arbeiders en deelt in hun zorgen en problemen. Zijn vader kan het er niet bij laten zitten en laat hem in de gaten houden. Het is ook een verhaal over een zoon die zich losmaakt van zijn vader en met een vrouw een nieuw leven wil starten. 

En er is ook nog een hele seksuele laag. De strijd tussen de klassen is vooral een strijd van mannen. Zowel in de bovenlaag als in de onderlaag zien we eigenlijk alleen de mannen die beslissingen nemen en werk verzetten. We zien geen vrouwen buitenshuis en we komen ook nergens in een privé - sfeer. Bij de rijke bovenklasse zien we de vrouwen alleen in bizarre kostuums weer een vorm van seksueel plezier leveren aan de zonen van de bovenklasse. De vrouwen van de arbeiders zien we alleen wanneer de machines in onderstad vernietigd worden en iedereen zich realiseert dat daarmee de kinderen in gevaar gebracht zijn. Dus vrouwen zijn er alleen voor seksueel plezier of het beschermen van de kinderen. 

Verder zien we ook veel seksuele symboliek terugkeren in de film. De Toren van Nieuw Babel, waar Fredersen in woont en werkt en de enorme wolkenkrabbers van de bovenwereld zijn bepaald fallisch. Ook de eeuwige sirenes, die het leven van de arbeiders regeren, zijn heel fallisch. Maar sommige andere zaken zien er dan weer heel vrouwelijk uit. De gong om mensen te waarschuwen voor gevaar ziet er toch echt uit als een vrouwenborst. 

Toren van Nieuw Babel

Sirene voor de arbeiders

 

Alarm bij overstromingen

En dan zijn het Maria en Robot - Maria, die de spanningen tussen de mannen zo opdrijven, dat het tot een revolutie komt. Maria is de goede vrouw (haren netjes, altijd lief, sobere, kuise kledij), en zij komt met een revolutionaire boodschap van vrede en samenwerking. Robot - Maria is een slechte vrouw, zij (assertief, gewelddadig en seksueel uitdagend). Zij appelleert direct aan de seksuele driften van de mannen. De zonen van de leiders van Metropolis worden waanzinnig van haar provocerende striptease. Het leidt zelfs tot geweld onder de rijkeluis zoontjes. En met hun seksuele obsessie voor Robot - Maria geven zij zich net zo goed over aan de machines als de arbeiders dat doen. 

Het einde van de film is dan ronduit zwak. Robot - Maria is vernietigd (op de brandstapel, zoals het een heks betaamt) en Maria weet vrede tussen Hoofd en Hand te bewerkstelligen met behulp van het Hart. Maar Maria maakt zelf eigenlijk geen onderdeel meer uit van de vrede. En de vrede wordt gesloten tussen de mannelijke leiders van beide groepen. Bovendien vindt er geen revolutie plaats, eigenlijk blijft alles bij het oude, met misschien een wat eerlijker verdeling tussen werk en beloning. Maar het Hoofd blijft leiding geven en de Handen blijven uitvoeren. Er is geen fundamentele omwenteling van de samenleving, waarbij een nieuw evenwicht gevonden wordt. Bovendien worden de vrouwen weer naar hun plek in de privé - sfeer gewezen. Zij zijn geen onderdeel van een eerlijker verdeling van werk en beloning. 

Desondanks een zeer indrukwekkende film. Aangezien hij gratis via Youtube te kijken is, heb je geen excuus om hem niet te zien. 

Nosferatu

Vanwege mijn rollenspel blijf ik me (na Das Cabinet des Dr. Caligari) nog even verdiepen in films uit Weimar - Berlijn. Dit keer keek ik Nosferatu (1922) van F. W. Murnau met natuurlijk Max Schreck in de iconische titel-rol en met rollen van onder andere Gustav von Wangenheim en Greta Schröder.

Het verhaal is natuurlijk gebaseerd op het beroemde verhaal van Bram Stoker, Dracula. Maar toen F. W. Murnau dit verhaal wilde verfilmen, staken de erven Stoker daar een stokje voor. Dus de namen  en plaatsnamen zijn veranderd, maar verder is het verhaal grotendeels hetzelfde. 

Spoilers

Het verhaal open met Thomas Hutter (Von Wangenheim) die door zijn werkgever Knock (Granach) naar Graaf Orlok (Schreck) wordt gestuurd in Transsylvanië. Deze graaf wil bezit kopen in Wisborg, waar Knock en Hutter wonen en werken. 

Hutter laat zijn lieve vrouwe Ellen Hutter achter bij een vrienden broer en zus Harding en vertrekt daarna. Al snel blijkt dat Graaf Orlok een slechte naam heeft. De dorpelingen in Transsylvanië waarschuwen Hutter tegen verder reizen. Zij geven hem nog een boek mee, met informatie over vampieren. Uiteindelijk kan hij ook niet verder reizen en wordt hij opgehaald door een bediende van Graaf Orlok zelf, in een verduisterde koets. 

Eenmaal in het kasteel van Graaf Orlok wordt als snel duidelijk dat de boerenkinkels gelijk hadden. Graaf Orlok is een engerd. Hij ziet er doodeng uit met zijn kale hoofd, puntige tanden en lange nagels. Bovendien heeft hij een enge obsessie met de geliefde van Hutter en het bloed van Hutter. Ook komt Hutter erachter dat hij zijn kamerdeur niet kan sluiten. In de nacht kan Graaf Orlok gewoon binnenkomen!
Maar Hutter laat het er niet bij zitten. Overdag gaat hij op onderzoek uit en ontdekt dat Graaf Orlok in een grafkist slaapt! Verder blijkt het boek van de boerenkinkels ook erg accuraat voor zijn huidige probleem. Zou Graaf Orlok een vampier zijn?

Graaf Orlok handelt zijn zaken af en vertrekt naar Wisburg, terwijl hij Hutter als gevangene achterlaat in zijn kasteel. Maar Hutter laat zich niet voor een gat vangen en ontsnapt. Terwijl een gewonde Hutter bijkomt in een lokaal hospitaal, volgen we Graaf Orlok die via een lange bootreis aankomt in Wisburg. Ondertussen zijn alle zeelui op de boot gedood door Orlok. Zijn vracht bestaat uit kisten, gevuld met aarde en ratten (en erg nare scene).
Eenmaal aangekomen in Wisborg, betrekt Graaf Orlok zijn gekochte pand, wat recht tegenover dat van Hutter en zijn vrouw is. De ratten aan boord van het dodenschip verspreiden meteen de pest in Wisborg en veel mensen sterven daaraan.
Thomas Hutter probeert weer naar huis te komen en is blij om zijn vrouw weer te zien. Maar dan ziet hij dat Graaf Orlok tegenover hem woont. Hutter raakt in paniek en zijn vrouw leest zijn boek uit transsylvanië. Zij besluit zichzelf op te offeren, zodat de dreiging van Graaf Orlok voorgoed vernietigd kan worden. Dat werkt. Graaf Orlok sterft in de eerste stralen van de zon, maar Ellen sterft ook als gevolg van de aanval van de Graaf.

Conclusie

Ondanks dat deze film bijna 100 jaar oud is en sommige scenes lachwekkend (de Hyena die dienst doet als lokale weerwolf), is hij toch best eng, de fantastische muziek helpt daar zeker aan mee. Maar de acteurs zijn ook erg goed. Max Schreck is erg eng als de misvormde Graaf Orlok met de vuige plannen. En Gustav von Wangenheim geeft de naïeviteit van Hutter ook goed weer. 

Verder zijn er ook een paar echt beklemmende scenes, zoals de periode voor Hutter in het kasteel of het oplopende dodental op het schip naar Wisburg. En men experimenteerde ook met special effects. Af en toe worden de bewegingen van Orlok versneld afgedraaid, wat hem een onwerelds effect geeft.

 

Kijk deze film als je de kans eens krijgt, want hij is natuurlijk gratis te zien tegenwoordig. 

Das Cabinet des Dr. Caligari

Aangezien ik nu een rollenspel speel dat in de jaren '20 van Weimar - Berlijn speelt, moet ik me natuurlijk ook een beetje verdiepen in de cultuur van die tijd. Dan is Das Cabinet des Dr. Caligari (1920) met Conrad Veidt (The Thief of Bagdad) in een van de hoofdrollen natuurlijk fantastisch. Deze film van Robert Wiener en met Werner Krauss, Friedrich Feher, Lil Dagover en Hans Heinrich en natuurlijk Veidt in de hoofdrollen.

Deze film is gemaakt in 1920 en daarmee inmiddels dus 100 (honderd!) jaar oud. Het is een stomme film en vrij langzaam, maar door het goede acteerwerk van Veidt, Krauss en Feher wordt het verhaal toch spannend. De bevreemdende decors vallen na een tijdje niet meer op, waardoor je je op het verhaal concentreert. Tot de twist natuurlijk. In 1920 dachten filmmakers al na over plot-twist mensen.

Een oude film als deze valt natuurlijk in het publieke domein, dus kijk hem hier.

Spoilers

Franzis (Feher) zit op een bankje te praten met een oude man. Deze geeft aan dat hij wordt omringd door de geesten van de doden. Dan passeert een jongedame met een erg afwezige blik (Dagover). Franzis geeft aan dat zij zijn verloofde is, en dat hun verhaal vreemder is dan dat van de oude man. Franzis vertelt zijn verhaal. 

In het dorpje Holstenwall (vol met vreemde, schuinhangende huizen, kromme straten en scheve deuren) wonen de vrienden Franzis en Alan (Heinrich). Zij houden beiden van dezelfde vrouw, Jane. Zij bespreken hun plannen om samen naar de kermis te gaan. 

Ondertussen probeert kermisklant Dr. Caligari een vergunning te krijgen om ook op de kermis te mogen staan, met zijn attractie, de slaapwandelaar Cesare (Veidt). De gemeentelijke ambtenaar is erg bot en onbeleefd (hoogst onwaarschijnlijk, gemeenteambtenaren zijn altijd heel gedreven en klant-vriendelijk) en Dr. Caligari wordt daar boos over. Later die nacht wordt de ambtenaar vermoord.

Op de kermis laat Alan zijn toekomst voorspellen door de slaapwandelaar Cesare. Deze voorspelt de dood van Alan, diezelfde nacht nog. Enigszins bedrukt keren de mannen weer huiswaarts, waar Alan inderdaad die nacht vermoord wordt in zijn eigen bed. Franzis laat het er niet bij zitten en stelt een onderzoek in de naar de dood van zijn vriend. Zijn eerste aanknopingspunt is de circus-act van Dr. Caligari en Cesare.
Ondertussen wordt er een crimineel aangehouden. Deze probeerde een vrouw te beroven en vermoorden. Wanneer de politie concludeert dat de man slechts de moorden op de ambtenaar en Alan probeerde te gebruiken om zijn eigen berovingen te maskeren, weten ze dat ze verder moeten zoeken.

De volgende nacht waakt Franzis bij het huis van Dr. Caligari en Cesare. Hij ziet dat Cesare de hele nacht in zijn kist ligt. Toch wordt Jane ontvoert uit haar eigen huis, door Cesare. Na een wilde achtervolging over de daken van Holstenwall door woedende dorpsbewoners moet Cesare Jane achterlaten, waarna hij even later overlijdt.
Ondertussen heeft Franzis ontdekt dat de Cesare in de kist van Dr. Caligari slechts een pop is. Samen met de politie stormt hij naar binnen. In de verwarring van de politie-overval weet Dr. Caligari te ontsnappen en hij vlucht naar het nabijgelegen Krankzinnigengesticht. Wanneer Franzis en de politie aldaar onderzoek doen, ontdekken zij dat Dr. Caligari de directeur is van het gesticht! In de privé-papieren van de directeur vinden ze bewijs dat de directeur geobsedeerd raakte door de oorspronkelijke Caligari, een mysticus die met een andere slaapwandelaar, genaamd Cesare, moorden pleegde in Italië. De directeur denkt dat hij deze Caligari kan worden. De directeur wordt overmeesterd door zijn ondergeschikten en eindigt in zijn eigen gesticht.

Maar dan volgt te twist. Het is Franzis zelf die in een gesticht verblijft. De angstaanjagende Caligari is de gemoedelijke directeur van het gesticht en alle mensen uit zijn verhaal zijn patiënten in het gesticht. Wanneer Franzis de directeur aanvalt, eindigt hij in een isoleercel.

Dus wat was nu waar van het hele verhaal van Franzis? Hebben de moorden echt plaatsgevonden? Werden ze dan gepleegd door Franzis zelf? Is alles verzonnen?

Conclusie

Dit is een film die iedere filmliefhebber gezien moet hebben, al was het alleen maar omdat de film zo oud is! Maar de film is ook fantastisch.

Er is natuurlijk al veel gezegd en geschreven over de visuele, Expressionistische stijl van de film. De buitenwereld van de film geeft de innerlijke wereld van de hoofdpersonen weer. En zoals we kunnen zien in de film is de hoofdpersoon knettergek. Vandaar de scheve huizen, vreemde schaduwen en chaotische decoratie op de muren. Dus daar hoef ik niet veel meer aan toe te voegen. 

Holstenwall

Verder speelt WOI op de achtergrond ook een rol. Deze was in 1920 natuurlijk nog maar net voorbij en in Duitsland had het verliezen van deze oorlog een hoop problemen gegeven zowel op nationaal als individueel niveau. De vreemde bochtige straten en schuine huizen roepen de loopgraven en vlammen op. Is Franzis krankzinnig geworden als gevolg van zijn ervaringen in de oorlog (als gezonde jongeman zal hij strijd moeten hebben geleverd)? En wat drijft Alan ertoe om tijdens een gezellige avond uit een lugubere vraag te stellen als "Hoe lang heb ik nog te leven?"?

Naast dat de film een horrorverhaal is over een onderzoeker die zaken ontdekt die hem waanzinnig maken (of confronteren met zijn al bestaande waanzin), is dit ook een film over gezagsdragers en hun ondergeschikten. Dr. Caligari stuurt Cesare aan, zonder dat deze zich kan verzetten tegen de opdrachten. Hij lijkt het niet fijn te vinden om mensen te vermoorden, en in het geval van Jane weigert hij, maar dat wordt zijn dood. Aan de andere kant, ook Dr. Caligari moet buigen voor gezag. Wanneer hij een vergunning nodig heeft, wil de relevante ambtenaar hem nauwelijks te woord staan. Andere gezagsdragers, zoals de politiemannen, bevinden zich ook fysiek ver boven het publiek dat zij dienen. Zij zijn te vinden in kantoren bovenaan bochtige trappen en zitten daar op vreemde hoge stoelen achter verhoogde bureaus. 

Franzis lijkt dan een soort rebel die de autoriteit van gezagsdragers aan de kaak stelt, door een onderzoek in te stellen naar Dr. Caligari en te ontdekken dat hij een crimineel is. Maar uiteindelijk wint de autoriteit. Franzis blijkt waanzinnig en wordt opgesloten, terwijl de directeur aankondigt stappen te nemen om Franzis te genezen. Zal Franzis zich dan conformeren aan de eisen van de autoritaire samenleving?

Verder leiden veel spelers in de film ook een soort dubbelleven. Iedereen die in het waanzinnige verhaal van Franzis voorkomt, leeft ook in het Gesticht. Franzis is een held, die onderzoek doet naar de moord op zijn vriend in de droomwereld, maar een patiënt in het echte leven. Hetzelfde geldt voor Jane, Cesare en Dr. Caligari. 

Dr. Caligari is zelfs nog veel complexer. Ook in het waanzinnige verhaal van Franzis leidt hij een dubbelleven, als hardvochtige directeur overdag, maar bij nacht een kermisklant en moordenaar. En als hardvochtige directeur wil hij eigenlijk lijken op een 18e eeuwse mysticus. 

Al met al een complexe en overdonderde film, zeker het kijken waard.

Daughter of Dawn

Via +Netflix België/Belgique, Nederland en Luxemburg heb ik een film uit de wel heel oude doos kunnen kijken, The Daughter of Dawn (1920) een stomme (zonder geluid dus) zwart/wit film (met sepia lens) over de avonturen van de Kiowa en Comanche. De film begon wat langzaam, maar werd uiteindelijk behoorlijk dramatisch en aangrijpend. 

Een ingekleurde poster

Deze film is gemaakt in 1919 en 1920 in een periode dat men in de VS het leven van de Native Americans in beeld wilde brengen. Dus dit is meer een soort documentaire en drama tegelijk. Het geeft het dagelijks leven van de Kiowa en Comanche goed weer, maar er zit ook een dramatisch verhaal onder.

De film is in 1920 op slechts een paar plekken vertoond, maar verdween toen. Lang heeft men gedacht dat het een verdwenen film was, maar in 2012 is hij hervonden, gerestaureerd en onder andere via +Netflix verspreid onder de mensen. 

Spoilers
Het verhaal opent met The Daughter of Dawn, dochter van het stamhoofd van de Kiowa. Zij heeft twee aanbidders, White Eagle een eenvoudige jager en krijger van de stam. En Black Wolf, een rijk lid van de stam, die haar vader veel ponies voor haar zou kunnen geven. Met The Daughter of Dawn als vrouw, zou hij ook stamhoofd kunnen worden. En de vrouw Red Wing is weer verliefd op Black Wolf.
Ondertussen is White Eagle hard aan het werk en hij ziet een kudde buffels, waar de Kiowa op zouden kunnen jagen en de hele stam kunnen voorzien van eten.

Het conflict tussen White Eagle en Black Wolf om de affectie van The Daughter of Dawn loopt steeds hoger op. Het stamhoofd besluit dat beide mannen moeten laten zien wie de dapperste is door van een rots te springen. White Eagle doet dat zonder aarzelen, maar raakt gewond. Maar Black Wolf springt alleen maar naar een lagere richel. Iedereen ziet nu wat voor een lafaard hij is. Overladen met schande moet Black Wolf de stam verlaten en Red Wing gaat met hem mee.

De Kiowa maken jacht op de buffels, zoals eerder gespot door White Eagle. Maar Black Wing voegt zich bij de naburige en vijandige Comanche. Hij verraadt aan hen de locatie van de Kiowa en vertelt hen ook dat alle mannen aan het jagen zijn. De Comanche plegen een overval op de Kiowa en ontvoeren onder andere The Daughter of Dawn. Een dappere jonge Kiowa weet te vluchten en de Kiowa mannen terug te roepen van de jacht.
De Kiowa voeren onmiddellijk een tegenaanval uit op de Comanche en weten The Daughter of Dawn te bevrijden. Het komt tot een strijd tussen White Eagle en Black Wolf en Black Wolf sterft onder de handen van White Eagle.

Wanneer de strijd gestreden is, treft Red Wing het lichaam van Black Wolf, de man die haar nooit zag staan. Uit verdriet om zijn dood, pleegt zij ook zelfmoord.

Ondertussen trouwen White Eagle en The Daughter of Dawn. Alles loopt goed af.

Oordeel

Het verhaal kwam wat langzaam op gang, maar toen eenmaal de strijd tussen White Eagle en Black Wolf openbaar werd, ging het tempo en de spanning van de film flink omhoog.
De film is geschoten in zwart/wit, maar met een fikse sepia kleurspoeling. Omdat er weinig met kleur gedaan kan worden, wordt er met de vorm van de camera gespeeld. Wanneer we scenes van dichtbij zien, vullen zij het hele beeld. Maar wanneer we scenes van veraf zien (buffels gespot in de verte, mensen die elkaar bespioneren), wordt de focus een kleine cirkel.
De acteurs zijn allemaal Kiowa of Comanche en zij namen hun eigen kleding en spullen mee naar de filmset. Authentieker wordt het natuurlijk niet. Een van de onderdelen uit de film, is de Tipi with Battle Pictures, die nu in een museum staat. Verder voeren de acteurs ook dansen op en wordt een buffeljacht gefilmd. Hiermee houdt de film het midden tussen een documentaire en een drama.

Deze film is zeker het kijken waard. Het acteer- en camerawerk doen erg gedateerd aan. Maar het verhaal is spannend, de aankleding zeer authentiek en het is een bijzonder inkijkje in een tijdperk dat inmiddels verdwenen is. 

Dief in Bagdad

Zoals jullie weten kijk ik graag film en een bron van gekke oude films is natuurlijk vriend +Daniel. Dit keer had hij in het kader van een Al-Qadim rollenspel de film The Thief of Bagdad meegenomen. Dit is een stomme film uit 1924, van Raoul Walsh, waarin Douglas Fairbanks als Thief of Bagdad een leven vol misdaad en corruptie leidt. Gelukkig komt hij door de liefde van een goede vrouw tot inkeer.

De Dief van Bagdad. 

Spoilers

Ahmed, de Dief van Bagdad besteelt alles en iedereen en toont totale minachting voor de Moskee en de goede Imam die daar leiding geeft aan zijn kudde. Dan probeert hij de Prinses van Bagdad te bestelen in haar kasteel. Hij raakt onder de indruk van haar schoonheid en goedheid en probeert haar voor zich te winnen (hij steelt een slipper, creepy!). Het komt goed uit dat net op dat moment de prinses een echtgenoot moet kiezen.

Met gestolen kleding, sieraden en paarden doet Ahmed zich voor als een verre prins en dingt naar haar hand. Aangezien alle andere prinsen eng, dik (gespeeld door een vrouw!) of Mongools zijn, kiest de prinses voor de dief Ahmed. Maar zijn bedrog wordt natuurlijk ontdekt en onthuld. Hij wordt zwaar gestraft en uit het paleis gegooid. De prinses moet een andere man kiezen. Zij vraagt om 7 maanden uitstel en zal dan trouwen met de man die haar het mooiste geschenk kan brengen. De drie overgebleven prinsen gaan allemaal op weg om een schat voor de prinses te vinden. Alleen de Mongoolse prins is handig genoeg om de andere prinsen in de gaten te houden. 

Ahmed komt inmiddels tot inkeer en met behulp van de Imam, die hij eerder nog belachelijk maakte, gaat hij op weg om ook een schat te vinden voor de prinses. Deze reis wordt er deels ook een van spirituele groei, waarbij hij zijn oude, diefachtige wegen achter zich laat.

Wanneer de andere drie prinsen hun schatten hebben gevonden (een vliegend tapijt, een kristallen bol en een genezende appel), zien zij in de kristallen bol van de Indiase prins, dat de prinses vergiftigd is (door de handlangers van de Mongoolse prins). Met het tapijt van de Perzische prins vliegen zij naar Bagdad en met de appel van de Mongoolse prins redden zij haar. Terwijl er ruzie ontstaat over wie het belangrijkste cadeau had en dus met de prinses mag trouwen, valt het leger van de Mongoolse prins Bagdad aan en neemt het in. 

Maar gelukkig keert Ahmed dan net terug met zijn schatten. Een doos met toverpoeder, dat je geeft wat je maar nodig hebt en een mantel der onzichtbaarheid. Met het toverpoeder maakt hij een enorm leger dat Bagdad weer herovert op de Mongoolse horde. Als dank krijgt hij de hand van de prinses. 

Oordeel

Het was een leuke film om te zien en het is goed te zien dat er veel moeite is gestopt in het maken van een goede film. Er is aandacht besteed aan de sets, de massa-scenes en de special effects. Ook is goed te zien hoe Douglas Fairbanks een achtergrond heeft als athleet.

Het verstoppen van de Mongoolse horde van 20.000 man in Bagdad, zonder dat men het merkte is nog redelijk waarschijnlijk te noemen. Op haar culturele hoogtepunt had Bagdad 1,2 miljoen inwoners. Kort daana werd de stad inderdaad aangevallen en grotendeels verwoest door Mongoolse horden. 

Een ander fenomeen dat naar voren kwam in de film, was het oriëntalisme. Er is een periode geweest dat Westerse kunstenaars gefascineerd waren door het Midden Oosten. Er is toen ook veel kunst geproduceerd die afbeeldingen waren van het leven in de harem. Vrouwen en prinsessen werden daarbij bijna altijd liggend of slapend afgebeeld, in hangende (halfnaakte, uiteraard) poses, waaruit totale lamlendigheid sprak. Oosterse prinsessen deden niets en konden niets en maakten altijd een slaperige of gedrogeerde indruk. Ook in deze film (hoewel het hoogtepunt van het Oriëntalisme allang weer voorbij is in 1924) is de prinses van Bagdad meer dan de helft van de tijd in slaap, flauwgevallen of op sterven na dood. 

The Thief of Bagdad op de Wiki

The Thief of Bagdad op de TVtropes

Een leuke film om eens te zien en hoort echt bij onze culturele opvoeding.