En vacances en Normandie - Dieppe

Nadat we een week in Saint-Malo hadden doorgebracht, gingen we ook nog een week naar Dieppe in Normandië. We zijn al vaker in Normandië geweest (in 2013, in 2017, in 2022 en in 2023), we vinden het een fijne regio om op vakantie te gaan, niet te ver van huis, maar wel heel anders dan in Nederland.

Langs de kliffen van Dieppe

In Dieppe hadden we een appartement vlakbij de kerk van St. Jacob en het marktplein, op een minuut of 10 van het strand. Het weer was wat minder mooi dan in Saint-Malo, maar nog steeds warm genoeg, we mochten zeker niet klagen. We hebben gezwommen in de zee, we bezochten Rouen en maakten nog een wandeling in de omgeving. Verder was er ook een zomerkermis, waar onze oudste kinderen nog naar toe zijn gegaan. 

En Dieppe was groter en minder toeristisch dan Saint-Malo, wat ook altijd wel prettig is. Wanneer alle winkels alleen maar cateren aan toeristen (eten, drinken, souvenirs) heb je toch het idee dat er iets mist. Dieppe heeft ook een lange en interessante geschiedenis, waar we ook nog veel van hebben gezien.   

Macbeth

Een tijd geleden keek ik met Sander een verfilming van The Tragedy of  Macbeth (2021) van Joel Coen (Fargo, een van de broers). Verder ook Frances McDormand (Fargo, Good Omens, Wonderboys) en Denzel Washington (vader van John David). Brendan Gleeson (The Guard) zagen we ook nog. 

Het verhaal mag natuurlijk geen verrassing meer zijn. Het is een van de beroemdste toneelstukken van William Shakespeare en geschreven tussen 1603 en 1607. Het is een beetje onduidelijk wanneer het voor het eerst is opgevoerd. En het is ook al verschillende keren verfilmd (en hier besproken). En dit is wel een bijzondere verfilming. Joel Coen heeft er voor gekozen om het verhaal in zwart-wit te verfilmen, waar door alle aandacht naar de personages gaat. 

Spoilers

Als dit verhaal nog spoilers bevat, moet je je  schamen!

Macbeth, Thane van Glamis (Washington) en Banquo, Thane of Lochaber (Carvel (A Pale Horse, Sherlock)) ronden de strijd tegen de verraderlijke Thane of Cawdor af en ontmoeten dan een heks (of drie heksen, het blijft wat onduidelijk (Hunter (Orlando))). Deze heks voorspelt hen dat Macbeth ook Thane of Cawdor zal worden, en daarna Koning van heel Schotland. En Banquo zal geen koning worden, maar een vader van koningen. De mannen zijn hiervan onder de indruk, maar zijn ook bang dat er alleen maar ellende zal komen van deze voorspellingen. 

Koning Duncan (Gleeson) executeert de oude Thane van Cawdor en geeft de titel daarna aan Macbeth. Deze zit de voorspellingen al uitkomen! Het koningschap lonkt. Hij informeert zijn vrouw, Lady Macbeth (McDormand). Maar even later wordt duidelijk dat Koning Duncan verwacht dat zijn zoon, Malcom (Melling) de troon zal bestijgen. 

Macbeth en zijn vrouw worden nu verteerd door ambitie. En wanneer Duncan onder hun dak verblijft, vermoorden zij hem en later ook zijn lijfwachten en mogelijke andere getuigen. Malcom ontvlucht Schotland. Macbeth lijkt stevig op de troon te zitten. Maar er is altijd nog de voorspelling over Banquo. Macbeth en zijn vrouw zijn oud, er zullen geen kinderen meer komen, maar Banquo heeft een zoon. Ook zij moeten verwijderd worden!

Door het schuldgevoel en de zorgen wordt Macbeth steeds gekker en Lady Macbeth moet steeds vaker ingrijpen om de rust te bewaren. Weer wordt Macbeth bezocht door de heksen, die hem weer waarschuwen. Dit keer voor Macduff. Macbeth besluit om het gezin van Macduff te vermoorden, wat er toe leidt dat Macduff ook Schotland ontvlucht en zich aansluit bij Malcom. 

Wanneer een leger van Engelsen, onder leiding van Malcolm en Macduff optrekt naar het paleis van Macbeth, denkt hij nog altijd dat hij het zal overleven. Maar Macduff maakt een einde aan die illusie. 

Conclusie

Dit was een hele indrukwekkende film. Joel Coen heeft gekozen voor een verfilming in volledig zwart-wit en zeer minimalistische en expresionistische decors. Daardoor kon alle aandacht uitgaan naar de personages en de teksten van Shakespear. En die zijn toch wel fantastisch. Washington en McDormand zijn fantastisch als oudere edelen, die nog een laatste poging willen wagen hun carrière een boost te geven. Maar waarvoor eigenlijk, ze hebben geen kinderen en die zullen ook niet meer komen. Dus hun carrière is een dood spoor. 

Verder zorgen de minimalistische decors er ook voor dat de toenemende waanzin van Macbeth en zijn vrouw ook steeds duidelijker worden. Daarmee werd teruggegrepen op het expressionisme in film, waar ik zo een fan van ben, zoals met Das Cabinet Des Dr. Caligari. De wereld van Macbeth is een plek die gedomineerd wordt door lange gangen en hallen, waar de zon scherp naar binnen valt. Verstoppen is niet mogelijk, ook niet als je steeds ernstiger misdaden pleegt.

Een interessante verfilming van een bekend verhaal, zeker kijken als je de kans krijgt!    

Zonsverduistering 2026

Terwijl we in Saint-Malo waren, vond er ook een zonsverduistering plaats. Het gebied van de totale verduistering lag in noordelijk Spanje, maar Saint-Malo was dichtbij genoeg om toch nog 95% verduistering te krijgen. Dat mochten we niet missen natuurlijk. 

In de avond gingen we naar het strand, waar we overdag ook nog geweest waren. En heel Saint-Malo was uitgelopen om ook de verduistering te zien. De mensen zaten op het strand en op de muren van Saint-Malo. Het was bomvol, gelukkig was het overdrag niet zo druk in Saint-Malo. Verder was het ook vloed, en sommige mensen waren nog in de problemen gekomen, omdat ze te lang op wat rotsen waren blijven zitten en niet meer terug konden. En het water kwam steeds hoger. 

Stand Bon Secour

Terwijl we op het strand zaten, wachtten we af. We hadden geen eclipsbrilletjes meer kunnen krijgen, die waren helaas overal uitverkocht. Gelukkig mochten we van wat aardige mensen een brilletje lenen, en het effect was spectaculair! De zon verdween echt achter de maan. 

Lange tijd merkten we niets van de verdwijnende zon, maar toen de eclips bijna volledig was, werd het licht toch wel heel zwak, maar anders dan wanneer de zon ondergaat. En de warmte verdween ook al heel snel uit de lucht. En met 95% van een volledige ecplips was dat effect echt merkbaar. 

De ecplis in Ile et Vilaine (Thierry Legras)

En toen was het rond 21:30 weer voorbij en gingen we weer naar huis. Het was een indrukwekkend fenomeen. En nu weten wij precies hoe het zit en dat het niet langer dan een minuut of 5 duurt. Maar hoe beangstigend moet dit zijn geweest voor mensen in vroeger tijden, die niet wisten wat er gebeurde en of de zon weer terug zou komen. 

Het begin van alles

In de vakantie was er ook weer tijd voor het lezen van een dikke pil, Het Begin Van Alles van David Graeber en David Wengrow. 

Het is geen roman, maar een wetenschappelijk boek, over het begin van de mensheid en het denken over vroegere mensen en samenlevingen. Veel waarheden die we nu nauwelijks nog ter discussie stellen, blijken eigenlijk helemaal niet zo zeker te zijn als ons misschien geleerd is. Dit boek is een interessante, frisse kijk op wetenschappelijk bewijs en de conclusies die we daaruit kunnen trekken. De schrijvers stellen dat het verhaal dat we onszelf nu vertellen over de ontwikkeling en beschaving van de mensheid eigenlijk gestoeld is op los zand en als we open en eerlijk kijken naar archeologisch en historisch bewijs, dat er dan flink wat gaten in te schieten zijn. 

Het gebruikelijke verhaal gaat ongeveer als volgt. In den beginnen leefde de mensheid in kleine familiegroepjes en jaagde en verzamelde hun eten bij elkaar. Toen mensen ontdekten dat ze ook vee konden houden en zaad konden planten, stapten ze vlot over naar landbouw en veeteelt. Daarbij deed privé-bezit ook zijn intrede. Dit leidde aan de ene kant tot een enorme beschavingsexplosie met het ontwikkelen van veel grotere samenlevingen, veel grotere bouwkundige prestaties en als tegenhanger werd de mensheid ingedeeld in de "haves" en de "have-nots". 

Graeber en Wengrow vinden dat wat al te gemakkelijk gedacht en zij tonen aan dat de samenlevingen van jagers en verzamelaars veel groter waren en veel meer connecties met andere groepen onderhielden dan eerder gedacht. Daarnaast leefden jagers en verzamelaars lang niet altijd van de hand naar de tand en wisten zij ook grootse, permanente bouwsels te bouwen. Bovendien was de overstap naar landbouw geen snelle. Lang tijd werd er wel landbouw bedreven, maar dat was slechts een van de vele bronnen van voedsel (naast jagen, vissen, verzamelen en verhandelen). 

De samenleving zoals we die nu hebben is niet onvermijdelijk en is ook zeker niet onveranderlijk. In het verleden hebben we gezien dat er andere vormen van samenleven mogelijk zijn, en dat die ook lange tijd zeer succesvol waren. 

Een interessant boek om te lezen met mijn Antropologen achtergrond. En makkelijk geschreven voor de buitenstaander. Zeker een aanrader. En gewoon te halen in mijn eigen bibliotheek. 

  

En vacances en Breizh - Mont Saint-Michel

Saint-Malo ligt ook vrij dicht bij Mont Saint-Michel, de beroemde rots in de baai, die bij vloed een eiland wordt. Dus daar zijn we ook heen gegaan. En het was prachtig. 

Mont Saint Michel 

We reden er heen en aangezien het een zeer toeristische plek is (net als Carcasonne, waar we vorig jaar waren), was er heel veel parkeergelegenheid. We parkeerden onze auto en konden toen kiezen tussen de pendelbus of een wandeling over een dijk en een brug naar Mont Saint-Michel. Een kleine wandeling van een minuut of 20 is voor mij geen uitdaging meer, dus we wandelden en zagen vanuit de verte de berg met de gebouwen erop steeds dichterbij komen. 

Van dichtbij

Mont Saint-Michel is al erg oud. De berg die uitsteekt boven de baai trekt al lang mensen aan. En in 700 al werd een gemeenschap van monikken gesticht door Sint Aubert, en een paar jaar later werd (op aanwijzing van de aartsenge Michael) de eerste kerk op het eiland gebouwd. Lange tijd bleef de gemeenschap vrij klein, maar na verloop van tijd kwamen er toch steeds meer bedevaartgangers. Toen de Noorman Rollo eenmaal Normandië als leen kreeg, herstelde hij de schade die hij eerder aanrichtte en kwam de gemeenschap op Mont Saint-Michel weer tot bloei. 

De baai van Mont Saint-Michel was in de loop der tijd flind verzandt, door inpoldering van de laaggelegen stukken land, de bouw van de brug naar het eiland en de kanalisering van de rivier de Couesnon. Dat hielp de uniciteit van Mont Saint-Michel als getijdeneiland om zeep. In de loop van de twintigste eeuw realiseerde de Franse overheid zich dat er ingegrepen moest worden. De rivier werd uigebaggerd en de dijk tussen het vaste land en het eiland werd vervangen door een brug. Sinds 2015 is Mont Saint-Michel weer een volwaardig eiland. 

We hebben er een hele middag doorgebracht. En het was wel bijzonder druk. Maar ook erg indrukwekkend. We hebben de abdij bezocht en dwaalden door de verschillende lagen van de abdij en de kerk en de gebouwen die in verschillende tijden zijn geboud. En vanaf de omlopen keken we uit over de snel droogvallende baai. 

Het was zeker een bezoekje waard.