Altered Carbon

Het was weer eens tijd voor een boek, Altered Carbon (2002) van  Richard Morgan. In 2018 is het boek verfilmd tot een serie, die ik daarna nog eens gekeken heb. En een tijdje geleden kwam ik het boek tegen op een tweedehands boekenmarkt, dus dat pikte ik meteen mee.

Spoilers 

Altered Carbon speelt zich af in de verre toekomst en de mensheid heeft verschillende complexe technieken onder de knie gekregen. Zo is het nu mogelijk om je persoonlijkheid op te slaan in een Cortical Stack, die in je ruggengraat geplaatst wordt. En wanneer je lichaam dan sterft, kan de Cortical Stack gebruikt worden om een nieuw lichaam te animeren (een  sleeve). Het is zelfs mogelijk om lichamen langdurige te bewaren of opnieuw op te kweken uit genetisch materiaal. En hiermee heeft men onsterfelijkheid bereikt. Maar de meeste mensen kunnen daar geen gebruik van maken. Opslag van de Cortical Stack kost geld, een nieuw lichaam genereren ook. dus echte ontsterfelijkheid is alleen weggeleg voor de allerrijksten, de Methusalahs of Meths. 

Verder heeft de mensheid ook de ruimte gekoloniseerd en om de bevolking op de verre planeten in het gareel te houden, heeft de United Nations nu een leger van Envoys. Deze ambassadeurs zijn diplomaat en supersoldaat ineen. En dat is nodig ook, want de verre planeten willen zich steeds ontworstelen aan de invloed van Aarde. 

Takeshi Kovacs was een kleine crimineel op de planeet Harlans World. Dan wordt hij opgeleid tot een Envoy en is ook daar behoorlijk goed in. Maar op een gegeven moment raakt hij gedesillusioneerd met de UN, de Envoys en hun missie en hij wordt een rebel. Dat kan de UN niet hebben natuurlijk, dus Takeshi wordt uitgeschakeld en zijn stack verdwijnt in opslag, tot hij zijn straf heeft uitgezeten. 

Eerder dan verwacht wordt Takeshi weer gedownload in een lichaam op aarde. Hij is uit opslag gehaald door Laurence Bancroft. Deze Meth heeft een paar weken geleden zelfmoord gepleegd. Geen heel groot obstakel natuurlijk, er wordt elke 48 uur een kopie van zijn stack gemaakt en hij heeft verschillende kloon-lichamen klaarstaan. Dus uiteindelijk is hij een paar dagen van zijn geheugen kwijt. Maar Laurence kan niet accepteren dat hij zelfmoord zou plegen, en dan nog door in zijn hersenen te schieten! Het idee! Takeshi krijgt de opdracht uit te zoeken wat er echt gebeurd is. 

En dat wordt een lange zoektocht. Want bij de zeer rijken zijn er natuurlijk altijd heel veel mensen die beter worden van de dood van een rijk man. Was het zijn vrouw, Miriam Bancroft? Na meer dan 200 jaar huwelijk kan een huwelijk wel heel heel heel saai worden. Of was het een zakenpartner? Een politieke tegenstander? 

Takeshi begint met zijn onderzoek. En in de eerste instantie leidt het hem naar de ranzige onderbuik van de steden op Aarde. De prostitutie tiert welig. Echte vrouwen prostitueren zich, maar het is ook mogelijk om in een soort virtual reality seks te hebben met mensen, de persoonlijkheden van mensen kunnen via de Stacks ook gedownload worden in een virtuele wereld. En dan is iedere perversie mogelijk. 

Takeshi Kovacs blijft graven en graven en graven. En uiteindelijk onthult hij een samenzwering waarbij de Bancrofts, de Interplanetaire Maffia en de UN bij betrokken zijn. En het is nog niet makkelijk om een oplossing te verzinnen waarbij iedereen zijn gerechte straf krijgt en de slachtoffers iets van genoegdoening. 

En uiteindelijk gaat Takeshi weer terug de Opslag in, en hopelijk wordt hij weer ergens anders opgeroepen en mag hij weer een sleeve belichamen. 

Conclusie

Dit is een heel deprimerend boek. De uitvinding van de Cortical Stacks en de sleeves heeft de mensheid onsterfelijkheid gegeven. En de ruimte is veroverd! En de mensheid gebruikt dat alleen maar om het kapitalistisch systeem verder en verder uit te breiden en mensen verder en verder te onderdrukken. de moordzaak die Takeshi probeert op te lossen onderschrijft dat alleen maar verder. 

Maar het is allemaal spannend beschreven in de beste traditie van de noir detective (hallo daar The Big Sleep) en Cyber Punk. Takeshi is een detective zonder duidelijk banden met wie dan ook. En in de loop van zijn onderzoek onthult hij steeds meer smerige geheimen op een steeds hoger niveau. En geeft daarmee meteen ook wat maatschappijkritiek. 

Zeker de moeite waard om eens op te pikken. 

Sinners

Onlangs keek ik de film Sinners (2025) van Ryan Coogler (Black Panther). Deze film gooide hoge ogen bij de verschillende filmprijzen, zoals de Oscars en Bafta. Vandaar dat ik geïnteresseerd was. In de film zien we verder nog Michael B. Jordan (ook Black Panther) in een dubbelrol, Hailee Steinfeld, Jayme Lawson (The Running Man, The Woman King) en Delroy Lindo (A Life Less Ordinary). 

Spoilers

Deze film is vrij nieuw, dus let op. 

De film begint met jonge knul Sammie (Caton) die bebloed en ernstig in elkaar geslagen en met een kapotte gitaar verschijnt in een klein kerkje, waar net een zwarte gemeenschap de zondagsviering begint. Het is wel duidelijk dat hij de avond ervoor door een hel is gegaan, maar wat is er precies gebeurd? Daarvoor moeten we een dag terug in de tijd.  

De vorige dag

De tweelingbroers Smoke en Stack (beiden Jordan) keren terug naar een klein dorp in Mississippi, waar zij zijn opgegroeid. Zij hebben jarenlang hun geld verdiend met criminele zaakjes in het verre Chicago, maar nu zijn ze terug. En ze willen een danstent beginnen, voor andere zwarte mensen. Ze hebben al een lokatie gekocht, maar nu zijn ze op zoek naar catering en muziekanten. Dus ze gaan al hun oude vrienden af en vragen hen om te helpen bij het opzetten van de danstent. Ze rekruteren neef Sammie en en Delta Slim (Lindo) om muziek te maken. Chinees stel Bo en Grace Chow (Yao en Li) zorgen voor het eten en Annie (Mosaku), ex-vrouw van Smoke kookt het eten. Dan is alleen Cornbread (Miller) nog nodig om vervelende mensen naar buiten te gooien. 

Die avond is het feest in de danstent en van heinde en verre komen er allemaal zwarte mensen naar de danstent om te dansen, zingen en feesten. Sammie krijgt voor het eerst de kans om voor een groot publiek te spelen en hij neemt hen allemaal mee in zijn muziek. 

Maar onheil hangt in de lucht. We weten al at Sammie de volgende morgen bebloed en met een kapotte gitaar in de kerk zal staan. Bovendien zijn muzikanten met een gave als die van Sammie in staat om veel goed te doen voor hun gemeenschappen, maar ook kwade krachten worden aangetrokken tot de muziek. 

Bij een armoedig huisje van twee witte mensen, Bert (Dreimanis) en Joan (Kirke) klopt een ernstig gewonde Remmick (O'Connell) aan, hij vraagt te mogen schuilen voor de Choctaw die hem achtervolgen. Er wonen in de wijde omtrek geen indianen meer! Maar de man heeft het moeilijk en ze laten hem binnen. Even later, kloppen een aantal Choctaw aan, op zoek naar de vluchteling. Joan wil hen niet binnenlaten en aangezien de zon al onder gaat, willen ze ook geen ruzie zoeken met de bewapende Joan. Wanneer Joan op zoek gaat naar Bert en Remmick, blijkt dat Remmick een vampier is, die Bert al heeft leeggezogen. Joan is aan de beurt. 

Eenmaal weer buiten hoort Remmick het geluid van Sammie en de anderen die feestvieren. Hij besluit daar te kijken wat hij aan prooi kan vinden. Cornbread wil Remmick niet binnen laten, zwart en wit mixt nog steeds niet. Maar in de loop van de avond gaat toch de ene na de andere bezoeker naar buiten en allemaal worden ze slachtoffer van de vampieren. 

De vampieren weten zich weer naar binnen te wurmen en richten een enorme slachting aan onder alle bezoekers, maar Smoke (Stack is al gebeten), Annie, Grace en Sammie verdedigen zich kranig. Met alles wat ze hebben verdedigen ze zich tegen de vampieren. En uiteindelijk zijn Smoke en Sammie de enige overlevenden die zich nog tegen de vampieren verzetten, als eindelijk de zon opkomt. 

Een nieuwe dag

En nog is alle ellende niet voorbij. De lokale Ku Klux Klan kan niet hebben dat een stel zwarten een succesvolle danstent beginnen en mensen hun cultuur eens op een positieve manier beleven. Dus zij willen bij zonsopgang de hele danstent in de fik steken. Maar Smoke was gewaarschuwd, dus hij heeft zich voorbereid. En wanneer de Ku Klux Klan op komt dagen, worden ze allemaal een voor een uitgeschakeld door een zeer gewelddadige Smoke. Maar deze komt daar zelf ook bij om. 

Ondertussen heeft Sammie zijn weg gevonden naar het kerkje uit het begin van de film. De pastoor blijkt zijn vader te zijn, die eigenlijk niet wil dat Sammie de wereldse Blues en Jazz speelt, maar juist een onopvallend leven leidt. Sammie besluit om net als zijn neven naar Chicago te gaan.  

Conclusie

Dit is een hele leuke film! De eerste helft deed mij denken aan The Blues Brothers, waarbij de twee broers al hun oude contacten afgaan, om een muzikale voorstelling voor elkaar te kunnen krijgen. Maar dan de tweede helft, wordt gewoon een onvervalste horrorfilm. De een na de ander wordt prooi van de monsters en wordt daarmee zelf ook een monster en een dreiging. En een steeds kleiner wordend groepje overlevenden wordt steeds wanhopiger. Dat deed ook weer denken aan From Dusk Till Dawn, inclusief de vreemde break in de film zelf. 

Maar het is niet alleen mooie muziek en dapperheid in deze film. De armoede en uitzichtloosheid van het bestaan in het zuiden van de VS komt ook goed in beeld. Het afgrijselijke racisme maakt het allemaal niet beter en ook de witte bevolking heeft het niet veel beter. Christendom lijkt alleen maa gebruikt te worden als een knuppel om mensen steeds verder te onderdrukken. En men kan alleen (spirituele) vrijheid vinden in het maken van muziek en het volgen van eigen rituelen.

Een leuke film, misschien wat onevenwichtig af en toe, maar zeker de moeite waard.  

Call of Cthulhu XXVIII - In de krochten van de Villa

De soldaten trokken naar Poissy, maar durfden niet in de avond het landgoed van Comte Fenalik te benaderen. Dat doen ze de volgende morgen.

Emile Rouzet
Jacob de Rothschild
Marc de Guesclin (afwezig)
Nicholas D'Arcy
Antoine D'Eclaire

6 juni 1789, Poissy

Na een nacht te hebben doorgebracht in de Auberge van Poissy, gaan alle soldaten in alle vroegte naar het landhuis van Comte Fenalik, even buiten Poissy. Luitenant Jacob de Rothschild was zo verstandig om vijf man versterking mee te nemen. 

Om het landgoed is een hoge muur gebouwd, en een ijzeren hekwerk sluit de toegang af. Door de spijlen van het hekwerk zien de soldaten wel een enorme tuin. Maar de planten herkennen zij niet. Het lijken rozen, maar niet in kleuren die iemand ooit gezien heeft (Natural World succes). 

Verder bestuderen ze het huis. Het huis geeft de soldaten een vreemd gevoel. Geen lijn lijkt recht of waterpas te lopen. Alles lijkt schots en scheef, helt het huis over? Antoine en Jacob weten het zeker (EDU succes en SAN Loss), het huis kan niet! Het zou moeten instorten! Waarom staat het nog overeind? 

Ondertussen zijn Emile en Nicholas druk bezig om het slot van het hek vol te proppen met buskruit en een lont. Als ze dat kunnen laten ontploffen, komen ze ook wel binnen. Dit plan werkt en het slot barst open. De soldaten lopen door de tuin naar binnen. Nu kunnen ze de planten van dichterbij zien. Het zijn bijna allemaal rozenstruiken, maar met rozen in kleuren die ze niet eerder zagen, blauw, zwart, zilverwit. Het doet allemaal erg vreemd aan. Andere planten zijn ook woekerende struiken met stekels zoals bramen. Alles is bijzonder verwilderd. 

Aangezien ze op een missie van hun kapitein zijn, lopen zij naar de voordeur en kloppen aan. Nu zij eenmaal op de stoep staan, realiseert Nicholas zich ook dat het huis niet kan en zou moeten omvallen (Eveneens EDU succes en SAN Loss). 

Wanneer een bediende opendoet, forceert Antoine zich naar binnen. In de ontvangsthal zien zij een standbeeld. Even later realiseren zij zich dat dit een gevilde en opgezette man is. Om de een of andere reden is hij gekleed in de robes van een Paus! Dit is natuurlijk afschuwelijke heiligschennis en reden genoeg om Comte Fenalik te arresteren! Nicholas D'Arcy ziet ook nog dat de "Paus" een ring draagt. Aangezien Nicholas D'Arcy vol zit met rare weetjes herkent hij deze ring als de Vissersring van Paus Martinus V, die in 1431 is overleden. Aangezien de Vissersringen altijd worden vernietigd na de dood van Paus, moet dit wel een vervalsing zijn (Religion succes). 

Apostel Bartolomeüs, ook gevild

Het binnendringen van de soldaten heeft de aandacht getrokken. En bijzonder onguur volk komt nu de trappen afgelopen. Het zijn allemaal bewakers in dienst van Comte Fenalik. Zij willen de soldaten aanvallen. Luitenant Jacob de Rothschild laat zich niet van de wijs brengen. Hij commandeert zijn soldaten om hun musketten aan te leggen en te schieten om te doden!

De bedienden van Fenalik geven zich over. Zij zijn wel doodsbang voor hun heer en meester, nog meer dan normaal bij bedienden van Aristo's. Wat is hier toch gaande? Jacob besluit het tot de bodem uit te zoeken. Hij laat alle bedienden knevelen en binden en ondervraagt en daarna een voor een. Een paar bedienden laten niets los, maar dan begint er iemand te babbelen. Hij heet Alexander en is doodsbenauwd voor Comte Fenalik, maar nog meer voor het grote wapen van Emile (Intimidate succes). Hij zegt dat hij meer een gevangene is dan een bediende, als je eenmaal werkt voor Comte Fenalik, kun je nooit meer weg. Antoine geeft aan dat de voordeur gewoon open is, de bedienden kunnen vertrekken, als zij willen. Niemand maakt gebruik van dat aanbod. Ze mompelen dat ze nooit weg kunnen. 

Uit Alexander valt niets zinnigs meer te halen. Antoine haalt de volgende gevangene uit de line-up. Hij is de bad cop, terwijl Luitenant Jacob de good cop is. Jacob laat doorschemeren dat hij Comte Fenalik kent en een groot bewonderaar is van hem! Dat maakt de bedienden alleen maar banger! Maar ze laten wel los dat er nog andere mensen in het huis zijn, Dietrich Zann en Celine. Zij waren gisteravond het entertainment. 

Luitenant Jacob de Rothschild en zijn mannen besluiten dat het huis grondig doorzocht moet worden. Eerst gaan zij de trappen op. Op de eerste verdieping vinden zij verschillende prachtig ingerichte kamers, een is gemaakt als de cel van een monnik, een ander als een kamer in een Venetiaans Paleis, nog weer een als een kamer in een Turkse harem. Voor Jacob voelt het allemaal aan als een exclusief bordeel. 

De volgende trap brengt hen naar de zolder. Daar vinden zij kamers van de bedienden. In een daarvan zitten Dietrich Zann en Celine opgesloten. Tot het afgrijzen van de soldaten is Dietrich een dwerg en hij is geschminkt als de onlangs overleden Dauphin. Ze wisten natuurlijk wel dat de Aristos tot wat rare dingen in staat zijn, maar de spot drijven met een overleden Koninklijke kleuter is wel een nieuw dieptepunt. 

Dietrich en Celine zijn erg blij dat zij gered worden door de dappere soldaten. Maar ze kunnen niet vertrekken. Dat mag niet van de Comte. En weglopen heeft geen zin. De soldaten raken erg van de kaart van de nadruk die de bedienden en de gevangen leggen op het feit dat ze niet wegkunnen. Welke waanzinnige greep heeft de Comte op mensen?

Dietrich werkt voor de Comte aan een muziekstuk, "Music from Beyond", maar het is nog niet af. De soldaten brengen Dietrich en Celine naar beneden en zoeken  verder. Ze vinden ook de 'slaapkamer' van de Comte. Hoewel daar een bed staat, en een nachtkastje en alles wat hoort bij een slaapkamer, is het wel duidelijk dat de Comte hier nooit slaapt. Er staan geen sloffen onder het bed, er ligt geen boek op het nachtkastje. Deze slaapkamer is een toonzaal. Het enige vreemd dat ze vinden is een serie van hele kleine gaatjes in de vloer van de slaapkamer, onder het bed. Het is onduidelijk wat de bedoeling is van deze gaatjes, ventilatie?  

De soldaten besluiten weer naar beneden te gaan. Ze bekijken eerst nog het koetshuis. Daar staat de witte koets met rode belijning, die hen een paar nachten geleden nog van de sokken reed. Als de koets hier is, dan moet de Comte toch ook hier zijn? Waar is die man? Emile maakt een merkteken op een onopvallende plek op de koets. Als ze hem dan nog eens zien, kunnen ze zien dat het dezelfde is. 

De soldaten besluiten om nu de kelders onder het huis in te gaan. Alles moet doorzocht worden! De kelders onder het huis onthullen weer allerlei nieuwe gruwelen. In plaats van een voorraadkelder of zo, met veel te veel wijn, vinden ze de ene gruwel na de andere. 

Een steile trap leidt naar beneden, naar cellen voor gevangenen! En er liggen dode mensen in de cellen, sommigen zijn duidelijk gemarteld op martelwerktuigen. Wat is hier gaande? In een van de cellen ligt een man, die duidelijk is doodgeranseld. Maar hij draagt een rode jurk. Emile, Jacob en Nicholas herkennen de jurk als een jurk die Marie Antoinette, de Koningin zelf ook gedragen heeft! Net als de gevilde en opgezette man, die gekleed was als een paus, is deze vorm van majesteitschennis voldoende om Comte Fenalik te arresteren en in de diepste kerker van de Koning te gooien. 

Aan het einde van deze gang vol gruwelen, komen de soldaten iets tegen, dat hun verstand bijna te boven gaat. In een nieuwe cel zijn mensen opgehangen tegen de muur, hun ledematen gestrekt en gedraaid in onnatuurlijke vormen, het is waarschijnlijk maar beter dat deze mensen dood zijn en niet meer lijden. Verder staan er in deze ruimte verschillende grafkisten, met daarop allerlei boeken, vellen papier en notities. Het lijkt allemaal te gaan over het villen van mensen! Tenslotte staat er nog een vreemd standbeeld in deze ruimte. Het lijkt op een mens, op iemand die de soldaten kennen, maar niemand weet precies wie. Verder lijkt er bloed uit het standbeeld te druipen en horen de soldaten gekreun (De soldaten hebben het zwaar en verliezen in deze ruimte allemaal behoorlijk veel SAN). 

Dan komt er rook of stoom uit het plafond. Hier zijn weer dezelfde soort ventilatiegaatjes als in de slaapkamer van Comte Fenaliks slaapkamer. De soldaten beginnen allemaal hevig te hoesten van de rook. Zou het giftig zijn? Wanneer de soldaten door hun betraande ogen weer wat kunnen zien, staan zijn oog in oog met Comte Fenalik! Hij valt aan. 

The English Patient (film)

Ik keek The English Patient (1996) van Anthony Minghella. De film is gebaseerd op het gelijknamige boek van Michael Ondaatje, dat ik een tijdje geleden ook gelezen heb. 

Verder zit de film boordevol met bekende koppen uit de jaren '90, die hier nog aan het begin van hun carrière stonden. De hoofdrollen zijn voor Ralph Fiennes (The Menu, Spectre) en Kirsten Scott Thomas (Only God Forgives). Verder zien we ook nog Juliette Binoche, Willem Dafoe (Nosferatu (2024), Shadow of a Vampire), Naveen Andrews, Colin Firth (Tinker, Tailor, Soldier, Spy (2011)) en Jürgen Prochnow (Dune (1984), In the Mouth of Madness).   

Spoilers

Deze film is ook alweer 30 jaar oud (wat gaat de tijd toch snel) en was indertijd behoorlijk populair, maar let toch op. 

De film begint in de nadagen van WOII tijdens de met een onbekende man (Fiennes) en een vrouw (Scott Thomas) in een vliegtuigje boven de woestijn. Ze worden neergeschoten en het vliegtuigje stort in vlammen neer. Gelukkig zijn er vriendelijke Bedoeïnen die weten hoe je ernstig verbrandde mensen in leven moet houden, dus de man wordt gered en belandt in een Brits veldhospitaal. De man claimt niet meer te weten wie hij is, maar wel dat hij een Engelsman is. De Britten vinden het maar verdacht en denken dat hij een spion voor de Duitsers is. 

Uiteindelijk belandt The English Patiënt dan in een Italiaanse villa, onder verzorging van verpleegster Hanna (Binoche) terwijl de rest van het leger verder gaat met de bevrijding van Italië en hopelijk de rest van het Europese continent. Hanna worstelt met haar eigen verliezen. Haar man is dood, haar beste vriendin is dood, dus deze patiënt moet blijven leven. 

The English Patiënt vertelt Hanna steeds over zijn tijd in Caïro. Hij was onderdeel van een Internationale groep archeologen die in de woestijn van Egypte en Libië onderzoek deden. Ze vinden de Grot van de Zwemmers. 

Wanneer onderzoeker Geoffrey Clifton (Firth) zijn vrouw Katherine (Scott) meeneemt naar de woestijn, veranderen de verhoudingen binnen het team van mannen. Graaf Almasy (Fiennes) begint een affaire met Katherine.  

De affaire duurt voort, terwijl de oorlogswolken al aan de horizon samenpakken. Geoffrey Clifton realiseert zich dat zijn vrouw een affaire heeft. Hij beraamt een zelfmoord - moord - moord door zijn vliegtuigje, met zijn vrouw aan boord te laten neerstorten op Almasy. Almasy weet op tijd weg te duiden, Geoffrey sterft, maar Katherine leeft nog. Almasy legt haar te rusten in de Grot van Zwemmers en gaat hulp halen in een nabijgelegen post van de Britten. Maar ondertussen is de oorlog uitgebroken en wordt hij als buitenlander gearresteerd door de Britten. 

Pas later, als Almasy heeft kunnen ontsnappen, vertelt hij de oprukkende Duitsers alles wat hij weet, om een vliegtuig te kunnen regelen en daarmee naar de Grot van de Zwemmers te kunnen gaan. Maar Katherine is inmiddels al overleden. Op de weg terug wordt zijn vliegtuigje neergeschoten en raakt Almasy ernstig verbrand. 

Almasy verzwakt snel en overlijdt. Hanna, Caravaggio en Kip gaan ieder hun eigen weg. 

Conclusie

Dit is een prima film, boordevol met prima acteurs. Het is goed te zien waarom bijna iedereen na deze film nog een interessante carrière heeft gehad. 

Verder blijft het verhaal ook redelijk trouw aan het boek. Er wordt steeds heen en weer gesprongen tussen het verhaal van de Engelse Patiënt en van Hanna en haar huisgenoten. En de parallellen tussen die twee groepen zijn ook vrij duidelijk. Op twee verschillende plekken en verschillende tijden proberen twee groepen van verschillende nationaliteiten samen te werken en de tijd door te komen met elkaar. En op de achtergrond speelt steeds dezelfde oorlog. En uiteindelijk weet iedereen wat katharsis te vinden wanneer ze elkaars verhalen tot het bittere eind hebben aangehoord. 

Zeker de moeite van het kijken waard

Hazelnoottaart

Een tijdje geleden had ik wel heel veel eiwit over (nadat ik alle dooiers voor iets anders nodig had). En wat doe je daar dan mee. Ik kan er natuurlijk merengue mee maken, maar dat verveelt na een tijdje ook. Nou weet ik dat sommige mensen van hazenoot-schuimtaart houden. Dus dat heb ik ook eens geprobeerd. Via Laura's Bakery vond ik een werkbaar recept, dat ik grotenteels gevolgd heb.  

Van de eiwitten en suiker en gehakte hazelnootjes heb ik drie ongeveer even grote plakken merengue gemaakt. Toen moest ik nog bakkersroom maken, wat een soort dikke custard is. Ik heb gesmokkeld met custard uit een pakje in plaats van zelf maken, en dat werkte net zo goed. 

Toen na heel lang, heel langzaam bakken de merengue schijven eindelijk hard waren, heb ik heel voorzichtig de taart samengesteld. Ik had niet meer de energie om ook nog een laag room over de buitenkant te doen, maar na wat versieren met resterende hazelnoot en nougatine, was het toch een charmante taart geworden. En erg lekker, dat is het belangrijkst. 

Erg lekker, maar wel ontzettend veel werk. Alleen voor hele speciale gelegenheden.