En Vacances en Normandie - Rouen

De vakantie in Dieppe was bepaald wat regenachtiger dan de tijd in Saint-Malo, maar niet getreurd, er is genoeg leuks te doen. We gingen ook nog een dagje naar Rouen en dat is wel een bijzonder leuke stad. Het is nog altijd de hoofdstad van Normandië en het heeft een lange en imposante geschiedenis, en daar hebben we flink wat van opgesnoven. 

Kathedraal van Rouen

    

Zo hebben we de Kathedraal van Rouen bezocht, een enorme gotische kathedraal uit de 16e eeuw. Dit was een bijzonder imposante kerk en domineert Rouen natuurlijk. De kathedraal is in gothische stijl en is van binnen redelijk sober, lang niet zo overdadig als de kathedraal van Rennes, die we deze vakantie ook bezochten. En Rouen heeft een veelbewogen geschiedenis, die in de kerk terug kwam. Zo lagen er graven van de eerste Noormannen, Vikingen die zich vestigden in het gebied en later van de Koning van Frankrijk het recht kregen zich hertogen te noemen. Rollo de Noorman lag er, samen met zijn zoon Willem Langzwaard. En hoewel zij eerst als veroveraars naar Normandië kwamen, bleven zij daar later en investeerden ook in hun nieuwe land, zoals bijvoorbeeld de gemeenschap op Mont Saint-Michel. 

Willem Langzwaard

En de band tussen Normandië en de Vikingen bestaat in deze tijd nog steeds. In 2014 deed de bisschop van Oslo een cadeau aan de bisschop van Rouen, een relikwie van Sint Olaf. Deze Olaf plunderde door noordelijk Europa en overwinterde in Rouen bij Hertog Richard I van Normandië (zoon van Willem Langzwaard), waar hij zich tot het Christendom bekeerde. Eenmaal weer thuis werd Olaf Koning van Noorwegen en maakte van het Christendom een staatsgodsdienst (wat met veel strijd gepaard ging). Na zijn dood werd hij heilig verklaard. En zo belandde een relikwie van hem meer dan 1000 jaar later weer in de stad waar hij een belangrijke tijd doorbracht. 

Relikwie van Sint Olaf

Rouen is natuurlijk ook de plek geweest waar Jeanne D'Arc aan haar gruwelijke eind is gekomen. Dus we bezochten ook een museum over haar geschiedenis en dat was ook leuk gedaan, het Historial de Jeanne d'Arc. We konden een kleine audiotour volgen. De focus lag vooral op de rechtszaak om Jeanne d'Arc na afloop van haar verbranding weer in ere te herstellen. 

Jeanne (in haar eigen dialect heette ze Jehanne) werd geboren in een onrustige tijd in Frankrijk. Er heerste een burgeroorlog, waar de Engelsen gebruik van maakten, door een kant te steunen en daarmee delen van Frankrijk voor zichzelf in te nemen. En zij heeft een belangrijke rol gespeeld om dat tij te keren. Helaas werd zij in 1430 gevangen genomen en op 23 mei werd zij in Rouen verbrand, als ketter. 

Pas 20 jaar later was Koning Karel VII in staat om een rehabilitatieproces te starten en de naam van Jeanne d'Arc te zuiveren.

Het was interessant om het proces te volgen. Veel ervan is nog in allerlei geschriften bewaard gebleven. En het werd ook duidelijk dat de leider van het proces om Jeanne te veroordelen zijn eigen, kerkelijke voorschriften met de voeten trad, om een politiek handige veroordeling te krijgen.  

Oude Markt

Later liepen we nog door naar de oude markt, waar Jeanne daadwerkelijk levend verbrand is. Daar staat nu nog een klein herdenkingsteken. 

We hebben nog lang niet alles gezien wat Rouen te bieden heeft en ik kom er graag nog eens terug, maar dat zal in een andere vakantie moeten zijn. 

  

De reis van Sint Brandaan

Saint-Malo verwijst naar de heilige Malo (of Machutus), een Welshe monnik, die uiteindelijk in Aleth in Bretagne een klooster stichtte, dat uitgroeide tot Saint-Malo. Sint Malo was een reisgenoot van Sint Brandaan, een Ierse monnik, die een lange reis maakte over de Noordzee en Atlantische oceaan. Brandaan was ook de naamgever van Nederlands oudste vuurtoren, de Brandaris. In ieder geval, een tijdje geleden kon ik een Nederlandse versie van de reis van Brandaan op de kop tikken. 

Het gaat om De Reis van Sint Brandaan, van een onbekende auteur en vertaald door Willem Wilmink, W. P. Gerritsen en Soetje Oppenhuis. Het oorspronkelijke gedicht is uit de 12e eeuw, maar deze vertaling is uit 1991, vrij modern.

Spoilers

Wanneer het verhaal begint is Brandaan nog geen heilige, maar alleen nog maar een abt. Op een dag krijgt hij een boek in handen, waarin allemaal fantastische plaatsen, dieren en mensen beschreven worden. Brandaan kan deze onzin niet uitstaan en werpt het boek in het vuur (daadkrachtig optreden tegen desinformatie, daar kunnen we meer van gebruiken). Maar dan verschijnt er een Engel, die Brandaan bestraffend toespreekt. Alles wat in het boek stond was waar! En met het verbranden van het boek is kennis verloren gegaan (en dat is ook verschrikkelijk natuurlijk). 

Dus Brandaan maakt een boot, laadt deze vol met eten en selecteert een aantal reisgenoten. En dan gaat Brandaan op reis. En hij maakt vele wonderlijke zaken mee. Zo bezoekt hij Judas Iscariot, die af en toe rust krijgt van zijn eindeloze straf, voor het verraden van Jezus. Maar ook ontmoeten zij mensen met het het hoofd van een zwijn en de nek van een vogel. En uiteraard een zeeslang die in zijn eigen staart bijt en zo het schip omsingelt. 

En Brandaan maakt braaf aantekeningen van wat hij meemaakt. En uiteindelijk leidt dat tot een nieuw boek, ter vervanging van het boek dat hij verbrandde. 

Conclusie

Het is een leuk verhaal, niet te lang. En de vertaling van Willem Wilmink is mooi en levendig gemaakt. Het verhaal van Brandaan is gebaseerd op de Ierse traditie van Immram, een genre verhalen waarbij de held van het verhaal een lange zeereis maakt en allerlei avonturen beleefd. En in andere delen van de wereld zijn er natuurlijk ook verhalen over verre zeereizen en vreemde avonturen. Zo is er natuurlijk het verhaal van Odysseus, maar er zijn ook de verhalen van Sinbad. Een lange zeereis geeft de verhalen verteller de kans om vreemde situaties te verzinnen, die volstrekt acceptabel zijn, want "ver weg". 

Als je je nog eens wilt verdiepen in wat je voorouders leuk vonden op een koude winteravond, is dit een uitstekend boek om er eens bij te pakken.   

En Vacances en Normandie - Chateau Musée

Dieppe heeft een lange  en interessante geschiedenis die mooi werd weergegeven in het Chateau Musée. Dus op een wat regenachtige morgen wandelden wij tegen de klif van Dieppe op en bezochten we het kasteel.  

Achterkant van het museum

Het Kasteel zelf was al leuk om te bezoeken. Het ligt op de klif naast Dieppe en biedt een prachtig uitzicht over Dieppe en de zee. Een eerste kasteel werd op dezefde plek gebouwd in de 12e eeuw, maar dat werd verwoest. Deze versie is uit de 15e eeuw en staat nog steeds. En het huisvest tegenwoordig een museum over de geschiedenis van Dieppe, die ook allemaal zeer interessant is. 

Ivoorsnijwerk

Dieppe was een belangrijke havenstad en reder Jehan Ango reisde de wereld rond en bouwde een handelsimperium in Afrika en Azië. En zo stroomde er op een gegeven moment veel ivoor naar Dieppe, waar een enorme indrustrie ontstond van ivoor-bewerking. De prachtigste beeldjes en gebruiksvoorwerpen werden gemaakt van zeer verfijnd snijwerk. En veel daarvan wordt nu tentoongesteld in Dieppe.

Het was ongelofelijk om te zien hoe klein en verfijnd het snijwerk gemaakt kon worden. De doosjes, mandjes, beeldjes en paraplu's die werden gemaakt, waren duidelijk luxe-voorwerpen.   

Een boot, van ivoor

Dieppe was ook het startpunt van veel ontdekkingsreizen en de kolonisatie van Noordelijk Amerika, wat later Canada zou worden, ook weer dankzij Jehan Ango. En met de reizen die de Fransen over de hele wereld maakten, moest ook die wereld in kaart gebracht worden. Dus in het museum waren ook veel oude kaarten bewaard gebleven. En ook dat was weer imposant om te zien, hoe groot en gedetailleerd die kaarten waren. 

Wereldkaart

En uiteindelijk was er ook nog gewoon een hele hoop kunst te zien, van Franse schilders, die een connectie met Dieppe hadden. Zo hing er ook een schilderij van Madeleine Lemaire, Char des Fees, van een stel feeën, die voortrazen in een wagen, getrokken door gevleugelde katten. Zij gaf het cadeau aan de componist Saint Saëns, die het later weer met andere bezittingen aan het Museum van Dieppe schonk. Ik vond het een leuk schilderij. 

Char des Fees

En toen was het alweer tijd om te gaan. Precies op tijd om een rondje lunch te halen in de stad en in de middag rustig door te brengen met een boekje en een spelletje. 
 

Call of Cthulhu XXXII - Music from Beyond

De soldaten van de Revolutie belanden nu wel in een laatste fase rondom de vreemde plannen van Monsieur Rigault. Kunnen ze de guillotine en hem nog stoppen?

Emile Rouzet (afwezig)
Jacob de Rothschild
Marc de Guesclin
Nicholas D'Arcy

Antoine D'Eclaire

Laat op de dag van 18 Prairial, II, Parijs

De boeken van Comte Fenalik, die Malo en Jacob hebben meegenomen uit de kamers van Monsieur Rigault worden opgeslagen in de kelders van de Revolutionaire Garde. Daar zullen ze voorlopig geen kwaad kunnen. De soldaten maken zich ernstig zorgen, ze denken dat op de dag van het Festival van het Opperste Wezen Rigault zijn doel van 10.000 geofferde zielen zal hebben bereikt. Kunnen zij hem voor die tijd stoppen? Ze hebben minder dan 48 uur!

De soldaten weten nu dat iemand die de Muziek van Voorbij heeft gehoord, het ritueel kan stoppen, wanneer deze zichzelf opoffert. En ze weten ook dat een jaar of vijf geleden Comte Fenalik een gevangene had, die bezig was met een afschuwelijk muziekstuk, de dwerg Dietrich Zann. Ze hadden hem en de prostituée Celine gevonden in het huis van de Comte. Maar na alle gebeurtenissen daar, waren zij verdwenen.

Jacob en Malo besluiten dat Celine vinden waarschijnlijk het snelst zal gaan. Ze willen rondvragen bij de prostituées van Parijs, waar ze nog een hoop mensen kennen, uit hun jongere dagen natuurlijk. Geld meert een hoop palmen (Credit rating success). De vrouwen van de straat nemen het geld aan, maar zijn daarna wel bijzonder onbeleefd. Malo besluit om een oudere madam aan te spreken en zij wijst de mannen in ieder geval naar de goede wijk. Celine lijkt nog te leven. 

Jacob vindt een bijzonder oude en cynische prostituée, Madame Blanchefort, die op zoek is naar drank en een man om dat te betalen. Jacob presenteert haar met een fles Vieux, veel beter dan wat zij normaal drinkt. Madame Blanchefort begint te babbelen. Celine was een oude vriendin van haar en is uit het leven gestapt. De soldaten schrikken, maar realiseren zich al snel dat Celine nog leeft en uit het leven van prostitutie is gestapt. Celine woont tegenwoordig in de Rue Feydeau, samen met haar man, een muzikant en hun kind. Niet veel rijker natuurlijk, maar ze heeft nog maar een man om tevreden te houden.   

Mme. Blanchefort

Madame Blanchefort neemt de fles Vieux aan en verdwijnt weer in de straten van Parijs. Als ze alleen wijn gewend is, zal de Vieux hard aankomen. 

Rue Feydeau

De soldaten begeven zich naar Rue Feydeau, waar ze al snel het gebouw vinden waar de familie Zann woont. Zij wonen helemaal bovenin, recht onder het dak. Wanneer de soldaten aankloppen en Celine opendoet, herkent zij hen meteen, haar redders van vijf jaar geleden. Celine, Dietrich en hun zoontje Hiëronymus leven in een situatie van diepe armoede, de wind waait door de dakpannen naar binnen, het gezin slaapt op een gezamenlijke matras er is duidelijk niets te eten in huis. Dietrich is helemaal waanzinnig geworden en speelt steeds op een niet-aanwezige viool. 

De soldaten besluiten om hier in te grijpen. Jacob leidt Hiëronymus af, door hem zijn pistool te laten zien. Het jongetje overwint al snel zijn angst en begint opgewekt te babbelen met Jacob. Malo gaat weer naar beneden en haalt brood, fruit en kaas voor het gezin, iedereen is veel te mager en er is geen eten in huis. Nicholas en Antoine spreken met Celine. Het blijkt dat Dietrich helemaal waanzinnig is geworden en alleen nog maar leeft voor de vreselijke muziek die hij moest maken voor Comte Fenalik. Hij wil niet werken, praten of eten en hij zal hier binnenkort aan sterven! Celine wil niet dat Dietrich zijn muziek speelt, het zal niets goeds brengen. 

Wanneer de mannen om omzich heen kijken, zien zij dat het pleisterwerk van de muren is gesloopt en in poeder op de grond ligt. De stukjes die nog wel aan de muren zitten, zitten vol met allerlei muzieknotities. Schreef Dietrich zijn muziek op de muren? In een hoekje ligt een stukgeslagen viool (Spot Hidden).

Als Dietrich daadwerkelijk de Muziek van Voorbij maakt, die de muren van de realiteit kan doen breken, wie is dan degene die deze muziek moet horen en daarna geofferd moet worden aan de guillotine? Dietrich zelf? Maar die is waanzinnig. Celine of Hiëronymus, dat zou wel erg moreel verwerpelijk zijn, bovendien is Hiëronymus nog te jong om te begrijpen wat er gebeurd. Iemand anders dan, gewoon een Parijse burger?

Malo denkt dat er wel een viool bij de in beslag genomen spullen van gevangenen van de revolutie te vinden zal zijn. Nicholas en Malo gaan terug naar de kazerne van de Revolutionaire Garde om daar een viool te lenen uit de in beslag genomen spullen. Malo wil daarvoor wel de juiste aanvraagformulieren indienen, maar om de een of andere reden lukt het vandaag niet met zijn vervalsings-pogingen. Hij moet wel drie keer een vals formulier indienen voor het geaccepteerd word. 

Ondertussen besluiten Jacob en Antoine dat de boodschappen van Malo niet voldoende zijn. Ze nemen Celine en Hiëronymus mee uit eten. Bovendien is wel duidelijk geworden dat Celine echt niet wil dat Dietrich ooit nog een viool ziet, laat staan in handen heeft. Wanneer Malo en Nicholas terugkeren, zal ze hen tegen willen houden. Er is geen tijd voor hysterisch vrouwen - gedoe. In een klein eet-café in de buurt zetten Jacob en Antoine eten voor aan Celine en haar zoon. Deze twee doen hun best om het eten niet te inhaleren, maar het is duidelijk dat ze al te lang niet voldoende hebben gegeten. 

Inmiddels zijn Malo en Nicholas teruggekeerd naar de woning, waar nu alleen nog Dietrich aanwezig is. Hij heeft niet eens gemerkt dat zijn vrouw en kind vertrokken zijn. Malo probeert de muzikale notaties op de muren te kopiëren. Wanneer Dietrich ziet dat er pen en papier aanwezig zijn, grijpt hij deze uit Malo's handen en begint waanzinnig te schrijven. Hij schrijft hele bladzijden vol met de Muziek van Voorbij. Malo leest mee en ziet dat het afschuwelijk moet klinken. Wanneer Dietrich ziet dat Nicholas een viool bij zich heeft, wordt hij wild en wil hij de viool hebben. Nicholas houdt deze nog even buiten bereik van Dietrich.  

Zonsondergang, Notre Dame

Malo en Nicholas nemen Dietrich mee naar de Notre Dame. Vroeger was dat een belangrijke cathedraal, maar tegenwoordig wordt deze gebruikt als een paardenstal. Met georganiseerde religie heeft het moderne Frankrijk niets meer te maken! Eenmaal in de oude Notre Dame aangekomen, installeren Malo en Nicholas Dietrich op het voormalig kansel en geven hem de viool. De rondlopende staljongens, paardenverzorgers en ander publiek keuren hen nauwelijks een blik waardig, tot Dietrich begint te spelen! 

van Aldin Baroza

Dietrich haalt de strijkstok over de snaren van de viool en een gruwelijk gekrijs komt uit de viool! Zijn dit muzieknoten? De ruimte in de voormalige kerk lijkt donker te worden. Dietrich stopt even en kunnen Malo en Nicholas zijn handen en vingers nauwelijks volgen wanneer zij over spelen. Noten vallen uit de viool, met een onmogelijke en onbegrijpelijke snelheid. De muren van de cathedraal lijken te verkruimelen, het dak smelt weg en lijkt te openen als een iris en de sterrenhemel wordt zichtbaar. De muziek van Dietrich is als een tornado, die de Malo en Nicholas op hun plek houdt. 

Het schip van de voormalige kerk vult zich met de kou van het heelal, de vloer verdwijnt en iedereen hangt in de lege ruimte. Een voor een gaan de sterren uit en de eindeloze nacht omringt hen. Sommige aanwezigen worden weggesleurd, de ruimte in. 

En Dietrich speelt maar door, de staccato noten scheuren de viool uiteen en beuken in op de psyches van de Malo en Nicholas. Zij zien in dat het leven op aarde niet meer is dan een kwaadaardige vergissing. Er is geen hogere orde, alleen maar chaos. Ze horen gelach en realiseren zich even later dat het hun eigen waanzinnige gelach is. (San loss van 1d10 voor iedere aanwezige)

Even later komen Malo en Nicholas bij, allebei met bloedende oren. In hun hoofd horen zij nog altijd de waanzinnige muziek van Dietrich Zann en die zullen zij horen tot de dag van hun dood. Dietrich ligt dood aan hun voeten. Zijn vingers hebben zich recht in het hout van de viool geboord en hij heeft een afschuwelijke grimas op zijn gezicht. Malo realiseert zich wat hier gebeurd is (INT succes), Dietrich Zann was in staat om met zijn waanzinnige muziek de muren van de realiteit af te breken, en wat daarachter ligt is gruwelijk. Om deze gruwelijke realisatie te blokkeren, blokkeert Malo alle herinneringen aan de afgelopen uren. Nicholas denkt dat hij alleen maar vreselijk moderne muziek heeft gehoord (INT fail). 

De Notre Dame lijkt weer te zijn, zoals deze was, met muren en dak intact. Maar verder is er niemand meer te zien, het is een enorme chaos, stro, hooi, voer, tuigage en gereedschap zijn door de hele ruimte geslingerd. De voetstappen van de stadswachten zijn al te horen. Nicholas komt iets eerder bij zinnen dan Malo en besluit te vluchten en laat zijn vriend en collega achter. Malo staat nog steeds verdwaast boven het lichaam van Dietrich Zann. Hij wordt gearresteerd, verdacht van moord op Dietrich Zann, het verstoren van de openbare orde en heulen met aristo's. Dat is genoeg om hem te veroordelen tot de guillotine. 

Nicholas rent terug naar het appartement van Celine en Dietrich en treft daar een slapende Celine en Hiëronymus, terwijl Jacob en Antoine de wacht houden.  

En vacances en Normandie - Dieppe

Nadat we een week in Saint-Malo hadden doorgebracht, gingen we ook nog een week naar Dieppe in Normandië. We zijn al vaker in Normandië geweest (in 2013, in 2017, in 2022 en in 2023), we vinden het een fijne regio om op vakantie te gaan, niet te ver van huis, maar wel heel anders dan in Nederland.

Langs de kliffen van Dieppe

In Dieppe hadden we een appartement vlakbij de kerk van St. Jacob en het marktplein, op een minuut of 10 van het strand. Het weer was wat minder mooi dan in Saint-Malo, maar nog steeds warm genoeg, we mochten zeker niet klagen. We hebben gezwommen in de zee, we bezochten Rouen en maakten nog een wandeling in de omgeving. Verder was er ook een zomerkermis, waar onze oudste kinderen nog naar toe zijn gegaan. 

En Dieppe was groter en minder toeristisch dan Saint-Malo, wat ook altijd wel prettig is. Wanneer alle winkels alleen maar cateren aan toeristen (eten, drinken, souvenirs) heb je toch het idee dat er iets mist. Dieppe heeft ook een lange en interessante geschiedenis, waar we ook nog veel van hebben gezien.