Donkere dagen

De zomervakantie is voorbij en iedereen is weer terug naar school. En de dagen worden ook meteen een stuk korter en kouder. De herfst komt eraan. En dat betekent dat de tuin ook langzaamaan in de rust stand gaat. 

 

oogst

De laatste oogst heb ik inmiddels wel binnengehaald. Ik heb weer twee mooie pompoenen, de laatste knalgele courgettes en de laatste tomaten van de struiken gehaald. De pepertjes, die ik indertijd heb opgekweekt van de ChillIt - zaadjes gaan nog steeds goed en zijn nog overwegend groen. Ik laat ze nog even staan, tot het echt begint te vriezen. 

En mijn vriezer ligt ook vol met de opbrengst uit de moestuin. De tomaten en courgettes rooster ik altijd in de oven, tot ze helemaal zacht zijn. Daarna worden ze gepureerd en gaan ze in bakjes de vriezer in. En dan wacht hen later een lot als soep of pasta-saus. Dus daar kunnen we nog even mee vooruit. En nu is het voor mij afwachten tot de dagen nog donkerder en kouder worden. En dan kan ik al weer gaan uitkijken naar kerst en Oud & Nieuw. 

En ik kan al weer gaan nadenken over de inrichting van de moestuin volgend jaar. Misschien moet ik weer eens wat broccoli zaaien. En ik denk dat ik ook eens een grotere pot voor mijn laurier moet kopen. Hij staat nu al jaren in een kleine pot, maar wil altijd maar groter groeien. Misschien een mooi klusje voor het nieuwe seizoen. 

Een nieuwe kamer

Nu ons jongste kind ook de basisschool verlaten heeft, en aan de middelbare school gaat beginnen, moest de kinderkamer ook ernstig onder handen genomen worden! En dat begon al in de zomervakantie.  Ineens moesten alle kleren die te klein waren, alle knuffels en alle spullen die niet meer nodig waren, weg! Het was werkelijk ongelofelijk hoeveel spullen we naar de kringloop hebben gebracht. 

En toen moest de kamer ook opnieuw ingericht worden, want er zouden veel boeken een plekje moeten krijgen in de kamer. Ook moest er binnenkort huiswerk gemaakt worden en alles moest anders, mooier en vooral beter. Dus er werden een paar avonden doorgebracht met een op schaal getekende plattegrond van de kamer en alle gewenste meubels. En daarna werd er een bijzonder grote bestelling bij de IKEA gedaan. 

En toen moest het echte verbouwen nog beginnen. Een oud en zwaar bureau werd naar beneden getild en afgehaald door de kringloop. Andere meubels, die we al heel lang hebben, werden verplaatst en zullen bij een volgende herschikking van de slaapkamers wel weer een nieuwe bestemming krijgen. En daarna zijn we een heel weekeinde bezig geweest om de nieuwe meubels weer in elkaar te zetten. Er wordt altijd een hoop drama gemaakt over de uitdaging van IKEA meubels, maar ik heb echt het idee dat het makkelijker is dan vroeger. De instructies zijn duidelijk en makkelijk te volgen. 

In ieder geval, ons jongste kind heeft nu ook een kamer, die weer een tijdje mee kan en aansluit bij nieuwe behoeften. 

En Vacances en Normandie - Rouen

De vakantie in Dieppe was bepaald wat regenachtiger dan de tijd in Saint-Malo, maar niet getreurd, er is genoeg leuks te doen. We gingen ook nog een dagje naar Rouen en dat is wel een bijzonder leuke stad. Het is nog altijd de hoofdstad van Normandië en het heeft een lange en imposante geschiedenis, en daar hebben we flink wat van opgesnoven. 

Kathedraal van Rouen

    

Zo hebben we de Kathedraal van Rouen bezocht, een enorme gotische kathedraal uit de 16e eeuw. Dit was een bijzonder imposante kerk en domineert Rouen natuurlijk. De kathedraal is in gothische stijl en is van binnen redelijk sober, lang niet zo overdadig als de kathedraal van Rennes, die we deze vakantie ook bezochten. En Rouen heeft een veelbewogen geschiedenis, die in de kerk terug kwam. Zo lagen er graven van de eerste Noormannen, Vikingen die zich vestigden in het gebied en later van de Koning van Frankrijk het recht kregen zich hertogen te noemen. Rollo de Noorman lag er, samen met zijn zoon Willem Langzwaard. En hoewel zij eerst als veroveraars naar Normandië kwamen, bleven zij daar later en investeerden ook in hun nieuwe land, zoals bijvoorbeeld de gemeenschap op Mont Saint-Michel. 

Willem Langzwaard

En de band tussen Normandië en de Vikingen bestaat in deze tijd nog steeds. In 2014 deed de bisschop van Oslo een cadeau aan de bisschop van Rouen, een relikwie van Sint Olaf. Deze Olaf plunderde door noordelijk Europa en overwinterde in Rouen bij Hertog Richard I van Normandië (zoon van Willem Langzwaard), waar hij zich tot het Christendom bekeerde. Eenmaal weer thuis werd Olaf Koning van Noorwegen en maakte van het Christendom een staatsgodsdienst (wat met veel strijd gepaard ging). Na zijn dood werd hij heilig verklaard. En zo belandde een relikwie van hem meer dan 1000 jaar later weer in de stad waar hij een belangrijke tijd doorbracht. 

Relikwie van Sint Olaf

Rouen is natuurlijk ook de plek geweest waar Jeanne D'Arc aan haar gruwelijke eind is gekomen. Dus we bezochten ook een museum over haar geschiedenis en dat was ook leuk gedaan, het Historial de Jeanne d'Arc. We konden een kleine audiotour volgen. De focus lag vooral op de rechtszaak om Jeanne d'Arc na afloop van haar verbranding weer in ere te herstellen. 

Jeanne (in haar eigen dialect heette ze Jehanne) werd geboren in een onrustige tijd in Frankrijk. Er heerste een burgeroorlog, waar de Engelsen gebruik van maakten, door een kant te steunen en daarmee delen van Frankrijk voor zichzelf in te nemen. En zij heeft een belangrijke rol gespeeld om dat tij te keren. Helaas werd zij in 1430 gevangen genomen en op 23 mei werd zij in Rouen verbrand, als ketter. 

Pas 20 jaar later was Koning Karel VII in staat om een rehabilitatieproces te starten en de naam van Jeanne d'Arc te zuiveren.

Het was interessant om het proces te volgen. Veel ervan is nog in allerlei geschriften bewaard gebleven. En het werd ook duidelijk dat de leider van het proces om Jeanne te veroordelen zijn eigen, kerkelijke voorschriften met de voeten trad, om een politiek handige veroordeling te krijgen.  

Oude Markt

Later liepen we nog door naar de oude markt, waar Jeanne daadwerkelijk levend verbrand is. Daar staat nu nog een klein herdenkingsteken. 

We hebben nog lang niet alles gezien wat Rouen te bieden heeft en ik kom er graag nog eens terug, maar dat zal in een andere vakantie moeten zijn. 

  

De reis van Sint Brandaan

Saint-Malo verwijst naar de heilige Malo (of Machutus), een Welshe monnik, die uiteindelijk in Aleth in Bretagne een klooster stichtte, dat uitgroeide tot Saint-Malo. Sint Malo was een reisgenoot van Sint Brandaan, een Ierse monnik, die een lange reis maakte over de Noordzee en Atlantische oceaan. Brandaan was ook de naamgever van Nederlands oudste vuurtoren, de Brandaris. In ieder geval, een tijdje geleden kon ik een Nederlandse versie van de reis van Brandaan op de kop tikken. 

Het gaat om De Reis van Sint Brandaan, van een onbekende auteur en vertaald door Willem Wilmink, W. P. Gerritsen en Soetje Oppenhuis. Het oorspronkelijke gedicht is uit de 12e eeuw, maar deze vertaling is uit 1991, vrij modern.

Spoilers

Wanneer het verhaal begint is Brandaan nog geen heilige, maar alleen nog maar een abt. Op een dag krijgt hij een boek in handen, waarin allemaal fantastische plaatsen, dieren en mensen beschreven worden. Brandaan kan deze onzin niet uitstaan en werpt het boek in het vuur (daadkrachtig optreden tegen desinformatie, daar kunnen we meer van gebruiken). Maar dan verschijnt er een Engel, die Brandaan bestraffend toespreekt. Alles wat in het boek stond was waar! En met het verbranden van het boek is kennis verloren gegaan (en dat is ook verschrikkelijk natuurlijk). 

Dus Brandaan maakt een boot, laadt deze vol met eten en selecteert een aantal reisgenoten. En dan gaat Brandaan op reis. En hij maakt vele wonderlijke zaken mee. Zo bezoekt hij Judas Iscariot, die af en toe rust krijgt van zijn eindeloze straf, voor het verraden van Jezus. Maar ook ontmoeten zij mensen met het het hoofd van een zwijn en de nek van een vogel. En uiteraard een zeeslang die in zijn eigen staart bijt en zo het schip omsingelt. 

En Brandaan maakt braaf aantekeningen van wat hij meemaakt. En uiteindelijk leidt dat tot een nieuw boek, ter vervanging van het boek dat hij verbrandde. 

Conclusie

Het is een leuk verhaal, niet te lang. En de vertaling van Willem Wilmink is mooi en levendig gemaakt. Het verhaal van Brandaan is gebaseerd op de Ierse traditie van Immram, een genre verhalen waarbij de held van het verhaal een lange zeereis maakt en allerlei avonturen beleefd. En in andere delen van de wereld zijn er natuurlijk ook verhalen over verre zeereizen en vreemde avonturen. Zo is er natuurlijk het verhaal van Odysseus, maar er zijn ook de verhalen van Sinbad. Een lange zeereis geeft de verhalen verteller de kans om vreemde situaties te verzinnen, die volstrekt acceptabel zijn, want "ver weg". 

Als je je nog eens wilt verdiepen in wat je voorouders leuk vonden op een koude winteravond, is dit een uitstekend boek om er eens bij te pakken.   

En Vacances en Normandie - Chateau Musée

Dieppe heeft een lange  en interessante geschiedenis die mooi werd weergegeven in het Chateau Musée. Dus op een wat regenachtige morgen wandelden wij tegen de klif van Dieppe op en bezochten we het kasteel.  

Achterkant van het museum

Het Kasteel zelf was al leuk om te bezoeken. Het ligt op de klif naast Dieppe en biedt een prachtig uitzicht over Dieppe en de zee. Een eerste kasteel werd op dezefde plek gebouwd in de 12e eeuw, maar dat werd verwoest. Deze versie is uit de 15e eeuw en staat nog steeds. En het huisvest tegenwoordig een museum over de geschiedenis van Dieppe, die ook allemaal zeer interessant is. 

Ivoorsnijwerk

Dieppe was een belangrijke havenstad en reder Jehan Ango reisde de wereld rond en bouwde een handelsimperium in Afrika en Azië. En zo stroomde er op een gegeven moment veel ivoor naar Dieppe, waar een enorme indrustrie ontstond van ivoor-bewerking. De prachtigste beeldjes en gebruiksvoorwerpen werden gemaakt van zeer verfijnd snijwerk. En veel daarvan wordt nu tentoongesteld in Dieppe.

Het was ongelofelijk om te zien hoe klein en verfijnd het snijwerk gemaakt kon worden. De doosjes, mandjes, beeldjes en paraplu's die werden gemaakt, waren duidelijk luxe-voorwerpen.   

Een boot, van ivoor

Dieppe was ook het startpunt van veel ontdekkingsreizen en de kolonisatie van Noordelijk Amerika, wat later Canada zou worden, ook weer dankzij Jehan Ango. En met de reizen die de Fransen over de hele wereld maakten, moest ook die wereld in kaart gebracht worden. Dus in het museum waren ook veel oude kaarten bewaard gebleven. En ook dat was weer imposant om te zien, hoe groot en gedetailleerd die kaarten waren. 

Wereldkaart

En uiteindelijk was er ook nog gewoon een hele hoop kunst te zien, van Franse schilders, die een connectie met Dieppe hadden. Zo hing er ook een schilderij van Madeleine Lemaire, Char des Fees, van een stel feeën, die voortrazen in een wagen, getrokken door gevleugelde katten. Zij gaf het cadeau aan de componist Saint Saëns, die het later weer met andere bezittingen aan het Museum van Dieppe schonk. Ik vond het een leuk schilderij. 

Char des Fees

En toen was het alweer tijd om te gaan. Precies op tijd om een rondje lunch te halen in de stad en in de middag rustig door te brengen met een boekje en een spelletje.