Sander nam me mee naar The Odyssey (2026) van Christopher Nolan (Memento, The Dark Knigh Rises). Hij stond erop, hij wilde met zijn meisje naar de film. Ik ben niet echt een Nolan - fan, maar ging graag mee met Sander.
In ieder geval, de film zit vol met bekende mensen zoals Matt Damon (The Last Duel, Behind the Candelabra), Anne Hathaway (The Dark Knight Rises), Tom Holland (Spider-man: Far from Home, Spider-man: Homecoming), Zendaya (Dune, Dune II), Robert Pattinson (Mickey 17), John Leguizamo (The Menu), Mia Goth (Frankenstein), Charlize Theron (Prometheus, The Road) en Lupita Nyong'o (Us, Black Panther).
The Odyssey is natuurlijk gebaseerd op de Odyssee van Homerus en die vertelt hoe Griekse koning en held Odysseus na de oorlog in Troje terugkeert naar huis en alle avonturen die hij daarbij meemaakt. Een oud verhaal, dat al vaker mensen heeft geïnspireerd tot een hervertelling. En de Griekse mythen en verschillende hervertellingen zijn hier vaker besproken (zoals door Stephen Fry met zijn Mythos, Heroes, Troy en Odyssey, of the Song of Achilles, Circe en The Silence of the Girls). En Nolan probeert er toch weer zijn eigen draai aan te geven.
Spoilers
Dit is misschien een eeuwenoud verhaal dat iedereen met een beetje opleiding uit zijn hoofd kent, maar deze film is heet van de naald. Dus let op.
We beginnen in Ithaka, waar het Koninklijk paleis is overgenomen door allemaal mannen, die niets liever willen dan huwen met Koningin Penelope (Hathaway), terwijl jonge zoon Telemachus (Holland) moet aanzien hoe hij aan alle kanten vernederd wordt. Waar is Koning Odysseus? De Trojaanse Oorlog is al lang voorbij, de andere Koningen zijn weer naar huis teruggekeerd. En er zijn geruchten van overvallen door de Zee-Mensen (Mensen, wij noemen deze onbekende rovers nu de Zee Mensen, maar hun tijdgenoten deden dat waarschijnlijk niet), die rovend over de zeeën trekken en kustplaatsen in de as leggen. Er is een Koning nodig, die leiding kan geven.
Odysseus (Damon) verblijft inmiddels op het eiland Ogygia bij de Nimf Calypso (Theron), waar hij eet en drinkt van de Lotus. Maar toch denkt hij terug aan de gruwelen van de Oorlog in Troje. En aan de reis daarna. Waar zijn zijn manschappen? Waar is zijn familie? De godin Athene (Zendaya) wil dat hij zich herinnert hoe het allemaal zover gekomen is. Calypso stopt met hem de Lotus te geven en hij herinnert zich steeds meer.
Telemachus gaat op pad, om uit te zoeken waar zijn vader en Koning gebleven is. Hij gaat eerst langs bij Menelaos (Bernthal, Baby Driver) en Helena (Nyong'o) van Sparta, die deze hele oorlog gestart is. Daar hoort hij dat zijn vader zich dapper geweerd heeft in de strijd en dat het dankzij Odysseus is, dat de stad ingenomen kon worden, dankzij de list met het paard. Maar de overwinning was geen gelukkige. Troje werd verwoest, Helena zit vast in een zeer bitter huwelijk met Menelaos, Agamemnon werd gedood door zijn vrouw Clytaimnestra (ook Nyong'o) als wraak voor het offeren van Iphigeneia. Odysseus leefde na de val van Troje en vertrok met zijn soldaten, maar waar is hij nu?
Op Ogygia bij Calypso begint Odysseus, nu niet langer onder invloed van de lotus te praten tegen Calypso. Hij verzon de list met het houten paard, leidde het leger van de Grieken naar de overwinning. En toen vertrokken hij en zijn mannen uit Troje. Maar ze namen een langere, rustiger route. Deze route bracht hen naar het eiland van de cycloop. Nadat deze verschillende mannen opat, bleek dat het een zoon van Poseidon was, de God van de Zee. Ze vluchten verder naar het eiland Aeaea, waar ze aangevallen worden door reuzen en later de maken krijgen met de heks Circe.
Er blijven steeds minder soldaten van Odysseus over, wanneer ze verder vluchten naar de toegang tot Hades. Daar offeren ze schapen en al snel verschijnen de doden. Wanneer deze doden drinken van het offerbloed, kunnen zij spreken met de levenden. En al snel krijgen Odysseus en zijn mannen zaken te horen, die ze liever niet hadden willen weten.
Odysseus en zijn mannen bieden steeds nieuwe uitdagingen het hoofd, zoals de Sirenen en Scylla en Charibdis. En iedere keer kost hen dat weer levens. Uiteindelijk landden zij op een eiland waar het vee van de Goden graast. De mannen van Odysseus eten het vee, wat weer leidt tot goddelijke straf. Alleen Odysseus overleeft dat en hij spoelt aan bij Calypso, waar hij jaren verblijft.
Calpyso stuurt hem weer naar huis. Eenmaal thuis aangekomen, ziet Odysseus dat zijn vrouw en kind en trouwe onderdanen belegerd worden door wel zeer vrijpostige mannen. Maar al zijn soldaten zijn dood, hoe kan hij zijn huis leegvegen van deze indringers? Penelope herkent haar man niet, maar vraagt deze reiziger wel om te vertellen over de slag bij Troje.
Dan zegt Penelope dat zij zal huwen met de man die de boog van Odysseus kan spannen. Er is er natuurlijk maar een die dat kan. En wanneer het eenmaal duidelijk is dat Odysseus is teruggekeerd, worden de vrijpostige mannen vrij snel het paleis uitgeveegd.
Conclusies
Christopher Nolan kan mooie, overdonderende films maken, met prachtige plaatjes en imposante achtergrondmuziek erbij. Maar tjee, de dialogen en karakters zijn soms wel erg plat en uitleggerig. Er moet ons verschillende keren uitgelegd worden dat de goddelijke wetten rondom gastvrijheid echt niet geschonden mogen worden, iets wat de personen die het tegen elkaar zeggen allang weten. En hetzelfde geldt voor de zorgen over de Zee-Mensen, die zo niet genoemd werden door hun tijdgenoten. En wanneer Odysseus zich beklaagt dat de Bronstijd ineenstort, betwijfel ik of de brons-tijd bewoners over hun eigen tijd dachten als de brons-tijd. Die kleine dingen haalden me toch wel erg uit de film iedere keer.
En Penelope was bij vlagen ook meer bezig met haar persoonlijke gevoelens, in plaats dat ze als Koningin - Regentes leiding gaf aan Ithaka en probeerde haar zoon op te voeden tot Koning in spe. Dat irriteerde bij vlagen ook wel.
Maar de vernietiging van Troje, de scenes in Hades en de stormen op zee waren wel erg mooi in beeld gebracht.
Meer uiterlijk vertoon dan inhoud, maar als je het uiterlijk vertoon wil zien, doe dat dan in de bioscoop.
