Saint-Malo verwijst naar de heilige Malo (of Machutus), een Welshe monnik, die uiteindelijk in Aleth in Bretagne een klooster stichtte, dat uitgroeide tot Saint-Malo. Sint Malo was een reisgenoot van Sint Brandaan, een Ierse monnik, die een lange reis maakte over de Noordzee en Atlantische oceaan. Brandaan was ook de naamgever van Nederlands oudste vuurtoren, de Brandaris. In ieder geval, een tijdje geleden kon ik een Nederlandse versie van de reis van Brandaan op de kop tikken.
Het gaat om De Reis van Sint Brandaan, van een onbekende auteur en vertaald door Willem Wilmink, W. P. Gerritsen en Soetje Oppenhuis. Het oorspronkelijke gedicht is uit de 12e eeuw, maar deze vertaling is uit 1991, vrij modern.
Spoilers
Wanneer het verhaal begint is Brandaan nog geen heilige, maar alleen nog maar een abt. Op een dag krijgt hij een boek in handen, waarin allemaal fantastische plaatsen, dieren en mensen beschreven worden. Brandaan kan deze onzin niet uitstaan en werpt het boek in het vuur (daadkrachtig optreden tegen desinformatie, daar kunnen we meer van gebruiken). Maar dan verschijnt er een Engel, die Brandaan bestraffend toespreekt. Alles wat in het boek stond was waar! En met het verbranden van het boek is kennis verloren gegaan (en dat is ook verschrikkelijk natuurlijk).
Dus Brandaan maakt een boot, laadt deze vol met eten en selecteert een aantal reisgenoten. En dan gaat Brandaan op reis. En hij maakt vele wonderlijke zaken mee. Zo bezoekt hij Judas Iscariot, die af en toe rust krijgt van zijn eindeloze straf, voor het verraden van Jezus. Maar ook ontmoeten zij mensen met het het hoofd van een zwijn en de nek van een vogel. En uiteraard een zeeslang die in zijn eigen staart bijt en zo het schip omsingelt.
En Brandaan maakt braaf aantekeningen van wat hij meemaakt. En uiteindelijk leidt dat tot een nieuw boek, ter vervanging van het boek dat hij verbrandde.
Conclusie
Het is een leuk verhaal, niet te lang. En de vertaling van Willem Wilmink is mooi en levendig gemaakt. Het verhaal van Brandaan is gebaseerd op de Ierse traditie van Immram, een genre verhalen waarbij de held van het verhaal een lange zeereis maakt en allerlei avonturen beleefd. En in andere delen van de wereld zijn er natuurlijk ook verhalen over verre zeereizen en vreemde avonturen. Zo is er natuurlijk het verhaal van Odysseus, maar er zijn ook de verhalen van Sinbad. Een lange zeereis geeft de verhalen verteller de kans om vreemde situaties te verzinnen, die volstrekt acceptabel zijn, want "ver weg".
Als je je nog eens wilt verdiepen in wat je voorouders leuk vonden op een koude winteravond, is dit een uitstekend boek om er eens bij te pakken.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten