De Graaf van Monte Cristo

Met Corona heb ik eens echt een dikke pil ter hand kunnen nemen, De Graaf van Montecristo, een klassieker van de hand van Alexandre Dumas (met dank aan de Bibliotheek van Malden). Dit verhaal is gepubliceerd in serie-vorm in de periode 1844 - 1846. Het gaat over de onterechte gevangenneming van een onschuldig man, zijn ontsnapping en wraak - oefening tegen iedereen die hem ooit heeft dwars gezeten. 

 

Het verhaal spreekt aan en het is een literaire klassieker. Het boek is talloze malen in verschillende talen uitgegeven. En het is ook verschillende malen verfilmd voor het witte doek en als serie. De eerste verfilming was een stomme film uit 1908. 

Spoilers

Het verhaal is zo oud en zo bekend, het hoeft hier eigenlijk niet herhaald te worden. Het bestaat uit drie delen. In en om Marseille verdwijnt een jonge, onschuldige Edmond Dantes onterecht in de gevangenis van het gruwelijke Chateau d'If. Daar leert hij Abbé Faria kennen, die hem helpt ontdekken hoe hij in de gevangenis terecht is gekomen en wie daaraan schuldig zijn. Ook vertelt een stervende Abbé Faria over een enorme geldschat, die te vinden is op het eiland Montecristo. Edmond weet te ontsnappen in de lijkzak van Abbé Faria en keert na veertien jaar terug naar Marseille, om uit te vinden hoe het met zijn geliefden is vergaan. 

De mensen die Edmond in het ongeluk hebben gestort, Danglars, Mondego en Villefort hebben carrière gemaakt en zijn nu allemaal erg rijk. Zijn verloofde, Mercédès is getrouwd met Mondego, de vader van Edmond is overleden en zijn voormalige baas staat aan de rand van de financiële afgrond. Edmond vat het plan op om de mensen die hem hebben bijgestaan te helpen. Dan verdwijnt hij voor lange tijd naar de Oriënt om nog rijker te worden een plan voor wraak uit te broeden. 

In Rome verschijnt negen jaar later een vreemde Italiaanse Graaf op het toneel, de Graaf van Montecristo. Hij heeft zijn titel duidelijk gekocht, maar is echt onmetelijk rijk. Hij raakt bevriend met twee Parijzenaars en zorgt ervoor dat zij hem kunnen introduceren bij andere vooraanstaande Parijzenaars. 

In Parijs wurmt de Graaf zich snel naar binnen bij de families van Danglars, Moncerf (voorheen Mondego) en Villefort. Met zijn manipulaties ruïneert hij hun levens. Maar hun kinderen raken daar ook bij betrokken. Zij zijn over het algemeen redelijk onschuldige, jonge mensen, die nooit iets te maken hebben gehad met de machinaties van hun ouders. Als een onschuldig kind ook nog eens omkomt, als gevolg van de acties van de Graaf, vraagt hij zich af waar hij mee bezig is. 

Uiteindelijk gaan al zijn tegenstanders ten onder. 

Uiteindelijk keert de Graaf weer terug naar Montecristo. Daar brengt hij nog twee geliefden samen, die bijna ten onder waren gegaan aan de machinaties van de Graaf. De Graaf besluit een wat rustiger leven te gaan leiden en keert terug naar de Oriënt. 

Conclusies

Wauw, geen wonder dat deze klassieker al meer dan 150 jaa populair is. Het verhaal is vlot en zit vol actie. Ieder hoofdstuk gebeurt er weer een nieuwe ramp, die het hoofd geboden moet worden. Daarnaast heeft Dumas het verhaal ook verbonden aan de geschiedenis van Frankrijk in die periode. Napoleon was net verbannen naar Elba en de Koning weer geinstalleerd in Parijs. Maar de spanningen tussen de Bonapartisten en de Koningsgezinden waren de wereld nog niet uit en Edmond Dantes wordt daartussen gemangeld.

Daarnaast zijn er ook veel beschrijvingen van de steden en landsdelen waar de hoofdrolspelers hun avonturen beleven. Marseille, Rome en Parijs worden uitvoerig beschreven en de hoofdrolspelers bezoeken markante locaties. Hierdoor komt het allemaal wat meer tot leven. 

En verder zijn de intriges ook spannend, vooral wanneer in de laatste hoofdstukken de verschillende machinaties van de Graaf op elkaar in beginnen te spelen en hij zelf ook de controle verliest over zijn pionnen. Hij zet de tweede vrouw van Villefort aan tot een campagne van vergiftiging, om zo een schandaal te veroorzaken voor Villefort, die steeds hoger is op geklommen binnen de rechterlijke macht van Frankrijk. Maar hij realiseert zich totaal niet dat daarmee Valentine de Villefort, dochter uit het eerste huwelijk van Villefort en Edouard de Villefort, zoon van het tweede huwelijk (met de gifmengster) ook gevaar lopen. Dat de Markies en Markiezin de Saint Merain en Barrois, een bediende, omkomen bij deze campagne, interesseert de Graaf totaal niet. 

Als je nog eens een lange tijd binnen moet zitten en wil dromen over mooie landschappen in Zuid Frankrijk en Italië, pak deze er dan eens bij.  

Zwarte Narcissus

Het was weer tijd voor een serie van de BBC, Black Narcissus (2020) van Charlotte Bruus Christensen. In de hoofdrollen zien we verder Gemma Arterton (The Prince of Persia: Sands of Time, Hansel and Gretel: Witch Hunters), Jim Broadbent (Hot Fuzz, Vanity Fair, Erik the Viking) Aisling Franciosi, Karen Bryson, Patsy Ferran, Alessandro Nivola, Rosie Cavaliero, Nila Aalia, Diana Rigg en Chaneil Kular. 

Het is een verfilming van een boek van dezelfde naam van Rumer Godden uit 1939. En in 1947 is het boek ook al eens verfilmd. 

Spoilers

Het verhaal begint in een klein koninkrijkje in het hooggebergte van de Himalaya. Een prinses stort zich in wanhoop van een hoge toren in de diepte. 

Dan gaan we over naar een Angelicaanse geloofsgemeenschap in Darjeeling. De ambitieuze Zusters willen  een nieuw klooster openen in het hooggebergte van de Himalaya, in Mopu Palace, beschikbaar gesteld door een lokale heerser, Generaal Toda Rai (Ghir). Zuster Clodagh (Arterton) zal de nieuwe gemeenschap leiden. En zij neemt Zusters Philippa (Bryson), Blanche (Ferran), Briony (Cavaliero) en Ruth (Franciosi) mee. Vanaf de start wordt Zuster Clodagh al gewaarschuwd door haar Moeder Overste (Rigg) voor haar trots en de uitdagingen van het starten van een nieuwe gemeenschap. Ook Vader Roberts (Broadbent) waarschuwt haar. Eerder hebben monniken geprobeerd om een geloofsgemeenschap in Mopu Palace te organiseren. Maar zij faalden. Waarom denkt Zuster Clodagh dat zij wel zal slagen?

De Zusters gaan op reis en trekken steeds dieper en steeds hoger het Himalaya gebergte in. Eenmaal aangekomen op hun bestemming, leren zij de belangrijke personen in hun omgeving kennen. Generaal Toda Rai verwelkomt hen en vraagt hen om zijn zoon Dilip Rai en de kinderen uit het dorp te onderwijzen. Voor vragen kunnen zij zich wenden tot Mr. Dean, een WOI veteraan en Angu Ayah die het paleis beheert. Een broer van de Generaal, Sanyassi, leeft als een asceet vlakbij het Paleis. 

De Zusters installeren zich in het Paleis en dat geeft meteen al problemen. Het Paleis was vroeger de harem van de vader van de huidige generaal. Zij dochter Srimati Rai (Gonsalves) pleegde zelfmoord door van de toren de diepte in te springen. Daarnaast zijn de hoogte, de eindeloze wind, het overweldigende uitzicht en het erotische decor van het Paleis erg verwarrend. Zuster Clodagh denkt steeds vaker terug aan een affaire van voor zij toetrad tot de orde. Zuster Phillipa wordt verleid door de schoonheid van haar omgeving en wil een bloementuin maken, in plaats van een groentetuin. Zuster Ruth krijgt mentale problemen, veroorzaakt door de hoogte en xenophobie. Alleen Zuster Briony en Zuster Blanche lijken hun draai redelijk te vinden. 

De aanwezigheid van Mr. Dean zet de verhoudingen nog meer onder druk. Hij is niet onder de indruk van de Zusters, hun status en hun onderlinge verhoudingen. En bovendien is hij rete - aantrekkelijk. Ook Dilip Rai (Kular), de zoon van de huidige Generaal veroorzaakt problemen. Ook hij is arrogant en geeft de Zusters niet het respect dat zij verwachten. Dan nemen de Zusters ook nog Kanchi op, een lokale wees, maar wel een jonge en bloedmooie jongedame. Zij is dankbaar voor de lessen van de Zusters maar overtreedt met haar ambities om Engels te leren ook weer de lokale mores. 

Wanneer de winter komt en de Zusters meer tijd binnen doorbrengen, lopen de spanningen alleen maar verder op. Zuster Clodagh moet steeds meer consessies doen aan de voorschriften van haar Orde om te blijven functioneren. Wanneer dan ook nog Vader Roberts langskomt om te controleren hoe het gaat, heeft hij veel commentaar. Hij kiest de kant van Zuster Ruth en ondermijnt de posities van Zuster Clodagh verder. In reactie gaat Zuster Clodagh de regels van haar Orde nog strenger handhaven, waardoor de Zusters onder nog meer druk komen te staan. 

Zuster Ruth draait helemaal door en trekt de oude kleren van Srimati Rai aan en vlucht weg van het Paleis naar Mr. Dean. Mr. Dean beantwoordt haar liefde echter niet. Zuster Ruth ziet dan nog maar een uitweg, in de voetstappen van Srimati Rai volgen. Het komt tot een confrontatie met Zuster Clodagh in de toren van het Paleis. 

Zuster Clodagh moet erkennen dat het haar niet gelukt is om een nieuwe geloofsgemeenschap te stichten en zij en de andere Zusters vertrekken weer naar Darjeeling. 

Conclusie 

Deze serie was het net niet voor mij. En waar het aan ligt kan ik ook niet de vinger op leggen. De plaatjes van de Hoge Himalaya waren prachtig en de achtergrondmuziek met de eeuwige wind creëerden een beklemmende sfeer. 

Het was denk ik toch een combinatie van het verhaal en de belangrijkste acteurs. Aan de ene kant vond ik het een beetje ongeloofwaardig dat vijf relatief jonge en onervaren Zusters zonder al te veel begeleiding een nieuw klooster uit de grond moeten stampen in minder dan een jaar. Ze arriveren ergens in de late herfst, brengen er de winter door en vertrekken op het moment dat de Moesson start (in Juni in India). Waarschijnlijk zijn ze er hooguit negen maanden geweest. Bij deze onderneming krijgen ze nauwelijks begeleiding, behalve wat brieven van hun Moeder Overste en Vader Roberts. Ik zou denken dat er in dat geval een grotere groep gestuurd zou worden, die een plan van aanpak zouden maken voor de eerste vijf jaar of zo. Zeker omdat een eerdere missie van monniken het ook hebben opgegeven.  Maar nee, een stel bij elkaar geraapte vrouwen, zonder enige ervaring wordt naar een of andere uithoek gestuurd en moeten het maar zien te redden. 

Aan de andere kant hing het verhaal van clichés aan elkaar. Natuurlijk komen alle onderdrukte sensuele en erotische kanten van de Zusters explosief naar boven op het moment dat ze geconfronteerd worden met een andere culturele beleving van seksualiteit. Alsof ze in Darjeeling niet geconfronteerd werden met andere culturen. En alsof ze niet achter hun keuze staan om toe te treden tot een Orde die geloften van Kuisheid oplegt. 

Natuurlijk komen de Zusters in de problemen met de lokale bevolking, omdat ze proberen hun normen en waarden aan hen op te leggen, door de wees Kanchi een kans op een beter leven te geven. Natuurlijk gaan er ook kindertjes dood nadat er medicijnen zijn verstrekt door de Zusters en krijgen de Zusters daar ook meteen de schuld van. 

Natuurlijk gaan de Zusters twijfelen aan alles waar ze hun leven aan gewijd hebben op het moment dat ze geconfronteerd worden met mensen die andere geloven aanhangen en net zulke offers brengen als zijzelf, zoals de asceet Sanyassi. Of mensen die alle geloof volledig afwijzen en toch een zinvol leven weten op te bouwen, zoals Mr. Dean.

Het lag er allemaal net iets te dik bovenop, waardoor het allemaal een beetje ongeloofwaardig werd. Bovendien werden de worstelingen van de Zusters gebracht op een manier die ons als kijker ook moest prikkelen. Vooral Zuster Clodagh dacht wel heel erg veel terug aan alle keren dat ze met haar minnaar bloot in het gras lag. 

Ik ben nu wel benieuwd naar de eerdere verfilming uit 1947.   

Droge januari

Februari is begonnen en daarmee is een einde gekomen aan Dry January, waar ik dit jaar aan mee heb gedaan. In Nederland wordt Dry January georganiseerd door Ik Pas en vanuit mijn werk heb ik er in het verleden wel mee te maken gehad, maar ik deed er nooit zelf aan mee. Dit jaar had ik daar wel zin in. Ik heb me niet aangemeld, dus ik ben niet één van de 32.555 deelnemers van 2021.

 

Met de kerst heb ik toch veel gerechten gemaakt waar alcohol in zit, bovendien drink ik tijdens een uitgebreide, feestelijke maaltijd toch wat meer dan normaal. En daar zijn er in december (ondanks Corona) toch een aantal van geweest. Even een maandje een reset en eens kijken of ik ook zonder kan leek me niet verkeerd. 

Op 2 januari ben ik begonnen (op 1 januari heb ik nog een glaasje champagne bij Oud en Nieuw gehad) en ik heb het braaf volgehouden tot 2 februari. Sander had na een paar dagen door dat ik geen alcohol meer dronk en deed braaf mee. Ik heb geen alcohol gedronken, maar ik deed niet moeilijk over eten waar nog alcohol inzat, zoals restjes van het kerstdiner en de kerstcake. Daar zat maar heel weinig in en was in de loop van de eerste week van januari ook wel op. 

Ik vond het geen hele grote uitdaging. Een of twee keer leek een glaasje wijn na een lange dag hard werken (vanuit huis en met de schoolsluiting een extra uitdaging) of bij een lekker bord pasta met stevige tomatensaus me wel lekker, maar daar kon ik makkelijk weerstand aan bieden. Wat ik lastiger vond, was in de avond iets te drinken te vinden, waar geen alcohol in zit. 

Koffie is geen goed idee, want dan slaap ik niet. Thee heb ik overdag al veel van gedronken en hoeft dan niet meer zo, zeker niet naast een kaasje of een chipje. Limonade of fris is ook niet gezond en hoeft na één glas ook niet meer. 

Gelukkig hebben we een tijdje geleden geïnvesteerd in een Sodastream, waarmee we onze eigen water met bubbels kunnen maken. Daarnaast is tonic (zonder gin), maar met een schijfje citroen ook prima. En ik heb Crodino ontdekt. Ik herinner me nog de reclame uit de jaren '90. Verdund met wat bruiswater en wat citroen is dat ook een heerlijk drankje met een volwassen smaak. 

Verder werden mij allerlei gezondheidsvoordelen beloofd, die ik direct zou merken als ik zou stoppen met drinken, zoals fysiek fitter voelen, beter slapen en afvallen. Daar heb ik weinig van gemerkt, maar ik denk dat ik "normaal" al zo weinig drink dat stoppen maar weinig effect heeft. Ik drink (buiten de decembermaand) niet dagelijks, maar hooguit 2 à 3 keer per week (vrijdag en zaterdag) en ik drink per keer meestal maar 1 glas. Twee glazen alcohol is alleen bij feestelijke gelegenheden als een verjaardag of feestje. Dat komt ook overeen met het advies over alcohol drinken. 

Binnenkort start er in ons deel van het land weer een nieuwe Ik Pas campagne, die samenvalt met de vastenperiode na Carnaval. Die laat ik aan me voorbij gaan. Carnaval met veel drinken vier ik toch al niet en ik merk weinig van de voordelen van stoppen. Maar volgend jaar in januari doe ik weer mee. 

The Gift

Onlangs heb ik met mijn gezin The Gift (2000) van Sam Raimi gezien. De hoofdrollen zijn voor Cate Blanchett  (Thor: Ragnarok), Katie Holmes (Wonder Boys) en Greg Kinnear. In de bijrollen zien we nog Giovanni Ribisi, Keanu Reeves (The Matrix, Dangerous Liaisons), Hilary Swank en J. K. Simmons (Spider - Man: Far From Home). 

Sam Raimi is van oorsprong een horror-regisseur en dat is in deze film ook goed te zien. Hoe wel het op het eerste gezicht een film is over relatieperikelen onder arme mensen in het Zuiden van de VS, zitten er toch flink wat horror elementen in. 

Spoilers

De film opent in Brixton, Georgia. De jonge weduwe Annie Wilson (Blanchett) verdient haar geld als waarzegster en kaartleester. En de vrouwen en mannen uit Brixton komen bij haar met hun zorgen, waaronder Valerie Barksdal (Swank), die regelmatig in elkaar geslagen wordt door haar man Donnie (een doodenge Reeves) en Buddy Cole (Ribisi), die een ongezonde relatie met zijn vader heeft. Met haar kaarten geeft ze hen adviezen. 

Annie heeft drie zoons, waarvan er één problemen heeft op school en zo komt ze in contact met schoolhoofd Wayne Collins (Kinnear). Annie voelt zich wel aangetrokken tot Wayne, maar hij staat op het punt te trouwen met Jessica King (Holmes), de verwende dochter van de rijkste man van de stad. 

En dan verdwijnt Jessica. De politie kan haar niet vinden, maar Annie heeft visioenen van Jessica in de vijver van Donnie Darksdale. Daar wordt Jessica ook gevonden en Donnie is meteen de hoofdverdachte. Zeker als bekend wordt dat Jessica en Donnie een affaire hadden. Donnie verdwijnt de gevangenis in, wat voor iedereen een opluchting is. 

Ondertussen draait Buddy door. Als Annie geen tijd voor hem heeft, neemt hij het heft maar in eigen handen en probeert zijn vader te vermoorden. Dan wordt ook duidelijk waarom Buddy het zo zwaar heeft, hij is slachtoffer van seksueel geweld door zijn vader. Buddy wordt ook afgevoerd naar de gevangenis. 

Dan krijgt Annie een visioen waaruit blijkt dat Donnie niet de dader is. Hoewel ze een hekel heeft aan Donnie, is ze niet van plan een onschuldige in de gevangenis te laten zitten. Zeker niet als de echte moordenaar of moordenares nog vrij rondloopt. En dan gaat Annie zelf graven. En dat zit de ware moordena(a)r(es) niet lekker, natuurlijk. 

Conclusies

Zo op het eerste oog lijkt deze film van clichés aan elkaar te hangen. De weduwe die nog steeds treurt om haar man, het slettige verwende nest, de bruut en zijn muizige vrouwtje, de labiele schlemiel en het nobele schoolhoofd verwerken al hun drama tegen een broeierige achtergrond van moerassen, meren, cicada's en bomen behangen met mossen. 

Maar onder leiding van Raimi en de prima cast wordt deze film echt naar een hoger plan getild. Je leeft mee met Annie die na een groot ongeluk probeert de eindjes aan elkaar te knopen en haar kinderen op het rechte pad te houden en ook nog een zinvol lid van de samenleving te zijn. En Keanu Reeves als doodenge vrouwenmepper was ook een openbaring. Hij had natuurlijk naam gemaakt als actieheld of romantische lead. En hier laat hij zien dat hij ook een engerd met woedeaanvallen geloofwaardig kan spelen. 

En behalve het centrale moord-verhaal stipt deze film ook nog wat andere thema's aan. Zoals de benauwdheid van kleine dorpjes in het Zuiden, waar op het oog iedereen nog naar elkaar omkijkt, maar onder het oppervlak broeien de problemen. Huiselijk geweld en seksueel geweld maken slachtoffers onder volwassenen en kinderen. Mensen gaan vreemd bij het leven. De armoede is ernstig en raakt veel volwassenen en hun kinderen. 

En vrouwen worden weer in een extra beroerde positie geduwd. Na het overlijden van haar man moet Annie als waarzegster de eindjes aan elkaar knopen, in plaats van een echte baan met een stabiel inkomen te krijgen (dat waarzeggen altijd nog in de avonduren). Valerie wordt regelmatig aan gort geslagen door haar man, maar durft geen aangifte te doen, want ze kan niet alleen zijn. Jessica lijkt het als dochter van een rijk man voor elkaar te hebben, maar zij doet ook niets nuttigs met haar leven, behalve van de ene man naar de andere stuiteren. Ondanks alle voordelen die zij gehad heeft, is ze nog steeds afhankelijk van de mannen in haar leven. En zodra ze oud wordt, zal die invloed ook vergaan. 

Dus, zeker kijken als je de kans krijgt voor wat echt gegriezel en een deprimerende schets van het leven in kleine dorpjes. 

Myanmar weer in het nieuws

In het verleden heb ik gewerkt voor het Burma Centrum Nederland (hoewel ze tegenwoordig niet meer bestaan) en sindsdien volg ik het nieuws over Myanmar altijd met extra aandacht. Het nieuws van de vrijlating van Aung San Suu Kyi (in 2010) was natuurlijk een hele positieve ontwikkeling. En vijf jaar later won zij ook de verkiezingen (in 2015). Maar daarna ging de situatie weer hard achteruit. Aung San Suu Kyi kon of wilde niet voldoende weerstand bieden aan de militaire machthebbers. Een genocide op de Rohingya bevolkingsgroep werd vormgegeven, met afgrijselijke gevolgen voor de slachtoffers. En Aung San Suu Kyi deed daar niets aan. Het was erg zuur om te erkennen dat zij uiteindelijk geen haar beter was dan de mensen die haar jarenlang huisarrest hebben gegeven. 

Myanmar op de wereldkaart

Maar nu zijn er weer nieuwe ontwikkelingen. Het leger, de voormalige machthebbers, hebben een coup gepleegd. Aung San Suu Kyi en haar democratisch verkozen collega's zijn gearresteerd en er is een noodsituatie afgekondigd in het land. De macht ligt nu weer in handen van de hoogste generaal van het leger van Myanmar. 

Aanleiding voor de coup waren de verkiezingen van november 2020, waarbij de National League for Democracy van Aung San Suu Kyi een nog grotere meerderheid in het parlement wisten te verkrijgen dan ze al hadden (van de verkiezingen in 2015). De partij van het militaire apparaat verloor juist zetels. De militaire machthebbers willen nieuwe verkiezingen uitschrijven en de uitslag daarvan afwachten. 

Het lijkt erop dat we weer teruggaan in de tijd, naar de verkiezingen van 1990, waarbij de NLD onder Aung San Suu Kyi ook een enorme winst boekte. Dat eindigde toen ook met een staatsgreep en huisarrest van Aung San Suu Kyi. En misschien gaan we zelfs terug naar 1962, toen het leger ook eens staatsgreep deed en voor 12 jaar lang een noodtoestand afkondigde.

En met deze staatsgreep ziet het er niet naar uit dat de situatie voor de Rohingya's snel zal verbeteren. Waarschijnlijk wordt het alleen maar erger. En voor de andere etnische minderheden ziet het er natuurlijk ook niet best uit.